Van Nooit Gedacht naar Old Trafford

Ruud van Nistelrooy voetbalde vijf jaar geleden nog anoniem bij FC Den Bosch. Dit seizoen glorieert de aanvaller bij Manchester United. `Ik sta pas aan het begin', zegt `Van the Man'.

De conservator van het museum van Manchester United had een vooruitziende blik. Hij richtte vorig voorjaar bij de ingang een nieuwe vitrine in, met relikwieën van Ruud van Nistelrooy. Zonder er een bal getrapt te hebben was de voetballer al te bewonderen aan de noordzijde van stadion Old Trafford. Hij hangt met shirts van FC Den Bosch, SC Heerenveen, PSV en het Nederlands elftal schuin tegenover foto's van Pelé. De Braziliaanse legende heeft in 1998 het drie verdiepingen tellende museum officieel geopend.

Engeland eert zijn voetbalhelden meer dan Nederland. Van Nistelrooy ergerde zich bij PSV aan het gebrek aan historisch besef bij zijn medespelers. Hij had zich wél verdiept in de carrières van Coen Dillen en Willy van der Kuylen, sterren uit een grijs verleden in Eindhoven en omgeving. Zoals hij de oude coryfeeën van United ook kan uittekenen. Hij kent de rushes van Duncan Edwards, de schoten van Bobby Charlton, de dribbels van George Best en de doelpunten van Dennis Law. Zijn kennis van zaken heeft respect afgedwongen bij de achterban. De liefde komt niet van één kant.

,,Ik ben hier niet alleen om te scoren en op mijn bankrekening te letten'', vertelde de 25-jarige aanvaller eerder dit seizoen aan het Britse boulevardblad Sunday Mirror. ,,Ik wil hier ook wat achterlaten. Daarom heb ik de geschiedenis van de club goed bestudeerd, voordat ik hier ging spelen. Ik wil honderd procent Mancunian zijn. Ik weet dat het bronzen beeld bij de ingang van het stadion van Sir Matt Busby (de beroemde oud-trainer van United, red.) is. Als ik op de naar hem vernoemde oprijlaan rijd, krijg ik kippenvel. En ik gloei van trots als ik terugdenk aan mijn eerste kennismaking met Charlton. Hij heette mij vorig jaar speciaal welkom. `Fijn dat je er eindelijk bent', zei hij bij binnenkomst.''

Sir Bobby Charlton, de vroeg kalende middenvelder die de vliegramp in 1958 overleefde en in 1968 aan de basis stond van de eerste Europa-Cupzege, is tegenwoordig ambassadeur van Manchester United. Hij adviseert spelers en trainers. Hij ontvangt buitenlandse beroemdheden. Zijn mening telt. Charlton bewondert Van Nistelrooy, vertelt hij desgevraagd. ,,Ruud is een sensatie. Zodra hij de goal ziet, vergeet hij al het andere. Scoren zit in zijn genen. Hij kan alle records gaan breken. Hij doet mij sterk denken aan Law. Hij denkt snel en handelt snel. Hij is ook fysiek sterk. He is the perfect striker.''

Van Nistelrooy had de clubs voor het uitkiezen toen hij vorig jaar bij PSV zijn plafond bereikte. Hij kon naar Spanje en Italië, maar zonnige stranden trokken hem niet speciaal aan. Hij hoeft niet per se de vedette uit te hangen in het uitgaansleven. Het leven naast het voetbal is van ondergeschikt belang, weet de eerzuchtige sportman. Als baby van acht maanden probeerde hij met vallen en opstaan te lopen. Met bebloede knieën maakte hij na negen maanden zijn eerste stapjes rond de tafel.

Gordijnen

De gezaghebbende voetbalverslaggever Jim White van het Engelse dagblad The Guardian roemt de mentaliteit van de Nederlander. ,,Hij heeft geen groot ego, zoals Ruud Gullit, Patrick Kluivert en Edgar Davids. Toen hij in het begin niet lekker draaide, zocht hij niet meteen naar excuses. Hij zocht de schuld bij zichzelf, niet bij zijn medespelers. Hij ging niet lopen klagen in de Hollandse media. Zijn karakter past bij Manchester United. Iedereen schikt zich naar het teambelang. Zelfs David Beckham is op het veld geen grote egoïst'', weet White.

Van Nistelrooy bewoont met zijn Brabantse vriendin een eenvoudig appartement in het nabijgelegen dorp Bowdon. Hij had de grootste villa's voor het uitzoeken, maar die vergen naar zijn mening te veel onderhoud. Als hij voor een paar dagen in Brabant verblijft, geven medewerkers van de club de planten water. ,,Ik hoef maar te bellen dat thuis de gordijnen scheef hangen en even later staan de terreinknecht en de materiaalman voor de deur'', zei hij vorige maand in het tijdschrift Johan.

De voetbalmiljonair rijdt in een relatief goedkope auto en beantwoordt daarmee niet aan de verwachtingen van de supporters, die hem ondanks hun minimumloon 't liefste in een Rolls-Royce zien rijden. Vergeleken met de bolide van Beckham rijdt hij in een middenklasser onder de terreinwagens. Hij vertoont ook minder sterallures. Hij loopt niet als een wandelende etalagepop over de parkeerplaats. Hij heeft geen subtiele bakkebaarden of kaalgeschoren schedel. Hij werd in de kleedkamer geplaagd om zijn haarband, die een verwijfde indruk zou maken. ,,Ik werd uitgelachen als ik met dat ding voor de spiegel stond. Daarom draag ik hem nu niet meer'', vertelde hij aan een bevriende verslaggever uit Eindhoven.

In de megastore van Manchester United gaan de shirtjes, de petjes en de mokken met zijn afbeelding als warme broodjes over de toonbank. Van Nistelrooy is hot. Vooral de jonge fans koesteren een nieuw idool. Zij scanderen `Ruud Ruud Ruud' na een heldhaftige sliding of voor het nemen van een strafschop. Zij zingen `Ruud van Nistelrooy cha-la-la-la-la' na een sierlijke passeerbeweging. Van the Man en Ruud Devil zijn de meest voorkomende bijnamen in de Engelse kranten. Na zijn doelpuntenrecord tegen Blackburn Rovers kopte een boulevardblad `Vantastic'.

Van Nistelrooy is opgegroeid in het Brabantse Geffen, waar luxe ver te zoeken was. Via de amateurverenigingen Nooit Gedacht en Margriet belandde hij op zijn vijftiende als jeugdspeler bij FC Den Bosch. Na drie jaar maakte hij een onopvallend debuut in het betaalde voetbal. De Nederlandse voetbaljournalistiek had de laatbloeier niet op waarde geschat. De landelijke pers is van oudsher gefocust op talenten uit de Randstad. Zij kregen meer aandacht dan hun Brabantse generatiegenoot. Zij vertrokken op jonge leeftijd naar Zuid-Europa, waar de meesten al weer enige jaren bankzitter zijn. Maar Van Nistelrooy behoort nu tot de best betaalde en meest gewaardeerde voetballers van de wereld.

,,Ruud heeft de weg der geleidelijkheid bewandeld'', zoals zijn zaakwaarnemer Rodger Linse de carrièreplanning omschrijft. Hun eerste ontmoeting vond plaats in de Adelaarshorst, het stadion van Go Ahead Eagles. Op een regenachtige avond kwam FC Den Bosch daar op bezoek. In Deventer raakte Linse onder de indruk van ,,een slungelachtige schaduwspits met een soepele balaanname''. Na afloop raakten de twee in gesprek. Een week later vroeg Van Nistelrooy aan freelance journalist Linse of die zijn zaken wilde waarnemen.

,,Onze relatie begon vanuit een zakelijk oogpunt en daar is nu een vriendschap bij gekomen'', vertelt Linse voor de verloren wedstrijd tegen Liverpool van afgelopen dinsdag. ,,Ik heb hem geadviseerd geen gekke dingen te doen. We waren gewaarschuwd voor jongens als Nordin Wooter en Kiki Musampa die te vroeg in het diepe werden gegooid. We gingen dus praten met Heerenveen en niet met een buitenlandse middenmoter. Na een jaar is PSV gekomen, ook een club die paste bij Ruud. En toen kwam United en daar zeg je natuurlijk geen `nee' tegen.''

Blessureleed

Drie maanden na zijn verschijning in het museum maakte Van Nistelrooy zijn opwachting op Old Trafford. Het was een uitgesteld debuut, na een jaar blessureleed en een vernieuwd contract. Hij had in het voorjaar van 2000 ook al een overeenkomst getekend bij United, maar kwam toen niet door de medische keuring. Hij scheurde opnieuw een knieband en was bijna een jaar uit roulatie. Tijdens de herstelperiode hield hij contact met coach Sir Alex Ferguson. Na zijn rentree bij PSV werden de onderhandelingen heropend. Door de inflatie was hij zelfs nog ietsje duurder geworden: 67 miljoen gulden. Met de kans dat de knie het weer zou begeven.

Ferguson hield vertrouwen in zijn dure aankoop. De Schotse coach had de Nederlandse spits al een paar jaar eerder willen contracteren, op advies van zijn zoon Darren die enige tijd voor Sparta in de eredivisie speelde. Van Nistelrooy speelde toen nog voor Heerenveen en werd voor de neus van United weggekaapt door PSV. Ferguson heeft Van Nistelrooy, net als zaakwaarnemer Linse trouwens, altijd een grote toekomst voorspeld. De Schotse trainer roemde de techniek, de mentaliteit en het neusje voor het maken van doelpunten. ,,Hij kan de beste spits van Europa worden'', zei Ferguson aan het begin van het seizoen. ,,Hij is nu al de beste spits van Europa'', zei dezelfde trainer afgelopen week. ,,En hij wordt alleen nog maar beter. Hij luistert goed op de training. Hij kijkt goed naar zijn medespelers. Hij is een voorbeeldige leerling.''

Van Nistelrooy heeft naar eigen zeggen sneller leren passen en slimmer leren koppen. In de aanval raakt hij de bal hard met het hoofd, in de verdediging kopt hij nu met een boogbal, om de tegenstander niet te snel een schietkans te bieden. Hij heeft tijdens de training afgeleerd de technische trucs van zijn ploeggenoten te bewonderen. Don't be nice, luidde het advies van Ferguson.

Tijdens de wedstrijden valt hij op door zijn werklust en zijn eerzucht. Na elk balverlies schudt hij met zijn donkere haardos. Hij maakt ook enkele opzichtige valpartijen, bijna een doodzonde in het Engelse voetbal. Tegen Blackburn scoorde hij vorige week zaterdag bijna met een acrobatische omhaal, daarmee zijn veelzijdigheid etalerend. Engelse journalisten vroegen of hij een levende legende wordt. ,,Ik moet nog veel meer laten zien'', antwoordde hij in uitstekend Engels. ,,Ik sta pas aan het begin.''

Goalgetter

De aanhang van United is verwend met vedetten. De Ier Roy Keane, de Welshman Ryan Giggs, de Fransman Laurent Blanc en de Argentijn Juan Veron behoren net als de Engelsman David Beckham tot de wereldtop. United had alleen nog een goalgetter nodig. Van Nistelrooy stelde teleur in de beginfase. Hij scoorde weinig en het samenspel met zijn ploeggenoten verliep stroef. Ferguson nam zijn aanwinst in bescherming. Hij kende het klappen van de zweep. Iedere speler die bij United debuteert heeft aanpassingsproblemen. Het spel gaat sneller, de druk is groter.

Ferguson probeerde een andere speelwijze, met één spits in plaats van twee spitsen. Hij negeerde de succesformule van United. De kritiek bleef, ook al kwam de doelpuntenmachine langzaam maar zeker op gang. Met dank aan het lichte wedstrijdprogramma, weet verslaggever White. ,,Ik was sceptisch in het begin. Ik had mijn twijfels of hij zijn geld waard was. Hij miste de electric speed van zijn voorganger Andy Cole. Zijn teamgenoten gingen twijfelen hoe ze hem moesten aanspelen. Door veel te scoren tegen makkelijke tegenstanders kreeg hij rond de jaarwisseling meer zelfvertrouwen. Hij liet de ballen niet meer zo vaak van zijn voeten springen. Hij ging zijn eigen kansen creëren. Hij heeft mij nu overtuigd van zijn bijzondere talenten.''

Een half jaar na zijn debuut is de kritiek verstomd. Het publiek heeft hem in de armen gesloten en scandeerde afgelopen week tijdens de thuiswedstrijden tegen Blackburn en Liverpool hartstochtelijk zijn naam. Hij verbeterde vorige week een doelpuntenrecord in de Premier League, het voetbalwalhalla in Engeland. In acht opeenvolgende competitiewedstrijden wist hij te scoren. Hij heeft halverwege het seizoen al 23 keer gescoord, inclusief bekerwedstrijden. De meeste goals waren om in te lijsten. ,,In mijn dromen is ook geen plaats voor intikkertjes'', vertelde hij eerder.

Inmiddels is de journalistieke belangstelling zo groot dat zaakwaarnemer Linse elk vraaggesprek tegenhoudt. ,,Ik heb al mijn energie nodig voor de trainingen en de wedstrijden'', verklaarde Van Nistelrooy deze week in het voorbijgaan. Met een verontschuldigend gebaar maakte hij zich uit de voeten. Na afloop van een wedstrijd geeft hij alleen een korte verklaring voor de televisie.

Linse: ,,Ruud kan alleen presteren in een oase van rust. Hij heeft één commerciële verplichting met Nike. Daar staat hij acht jaar onder contract. Lucratieve aanbiedingen voor columns en internet hebben we bewust afgeslagen. Hij zet alles opzij voor het voetbal. Hij weet door zijn blessures dat het zo afgelopen kan zijn.''

`In mijn dromen is geen plaats voor intikkertjes'