Schansspringers landen op kerkelijk terrein

De mormonen spelen een belangrijke rol in de geschiedenis van de VS. Ze hopen via de Spelen een aantal misverstanden uit de weg te kunnen ruimen.

Wat de aboriginals waren voor de Olympische Spelen van 2000 in Sydney, dat zijn de mormonen voor de Winterspelen in Salt Lake City. Zoals de geschiedenis van Australië niet los kan worden gezien van de aboriginals, zo is het ondenkbaar in Utah en zijn hoofdstad Salt Lake City aan de mormonen voorbij te gaan. De geschiedenis van staat en stad is gelijk aan die van de kerk met de lange naam: the Church of Jesus Christ of Latter-Day Saint (LDS), de Heiligen der Laatste Dagen.

Zoals in de openingsceremonie van de Zomerspelen in Sydney prominent aandacht werd geschonken aan de aboriginals, als belangrijkste culturele erfenis in Australië, zo zal er vrijdagavond 8 februari in het Rice-Eccles-stadion een stuk Amerikaanse geschiedenis voorbijtrekken dat onlosmakelijk is verbonden met de mormonen. Zij waren de eerste pioniers in het westen van de Verenigde Staten, dus is de kans groot dat president Bush, mits aanwezig, en IOC-voorzitter Jacques Rogge, hand- en huifkarren door de olympische arena zullen zien stuiven.

Mooiere public relations dan de Olympische Spelen is niet denkbaar voor de kerk met wereldwijd meer dan elf miljoen leden, ook al kwam er uiteindelijk omkoping aan te pas om The Games naar Salt Lake City te halen. De mormoonse kerk stond buiten het biedingsproces en daarmee ook buiten de omkoping die daarbij een rol speelde, onderstreept Klaas Klunder, woordvoerder in Nederland namens de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. ,,Dat omkopingsschandaal wierp een smet op de hele stad, ook op ons, hoewel we er niks mee te maken hebben.''

Direct nadat de Winterspelen van 2002 waren toegewezen aan Salt Lake City, bood de kerk haar diensten aan bij het organiserend comité, het Salt Lake Organising Committee (SLOC). Belangrijkste doel van de kerk, zegt Klunder: een goede gastheer zijn. Een vier hectare groot parkeerterrein dat eigendom is van de kerk, vlakbij de tempel in het centrum van de stad, is straks het Medals Plaza. Daar worden elke dag de medailles uitgereikt, omlijst door optredens van bands als Creed en Sheryl Crow. De kerk heeft die plek enkele weken ter beschikking gesteld aan de organisatie, net zoals een terrein in de bergen bij Park City waar het schansspringen op het programma staat. ,,De schansspringers landen daar op grond van de kerk, dus die mogen ze ook gebruiken'', zegt Klunder. De kerk heeft daar tevens een stuk grond in bruikleen gegeven dat inmiddels is omgetoverd tot een gigantisch parkeerterrein.

Een bijkomend voordeel is het volgens Klunder dat de kerk en de mormonen meer bekendheid krijgen. De Winterspelen worden vooral gezien als een unieke kans misverstanden over het geloof uit de weg te ruimen. Bijvoorbeeld dat de Church of Jesus Christ of the Latter Day Saints geen enge sekte is maar een officiële kerk. In Nederland is de kerk actief sinds 1861, maar pas erkend sinds 1955. Met in de VS meer leden búiten, dan ín Utah. En met meer leden búiten dan ín de VS.

Het grootste misverstand is dat het mormonen toegestaan is meer dan één vrouw te hebben. Wat in de volksmond veelwijverij wordt genoemd, werd aanvankelijk gepraktiseerd in Utah, maar al in 1890 verboden. Nog voordat de staat Utah – vernoemd naar de Ute indianen – werd gesticht. ,,Tijdens de tochten naar het westen waren veel mannen omgekomen en waren er veel meer vrouwen dan mannen in Utah'', vertelt Klunder. Brigham Young, de man die de opgejaagde mormonen naar het Salt Lake Basin leidde, heeft toen een aantal mannen met moreel hoge standaarden aangewezen die voor meer dan één vrouw mochten zorgen, legt Klunder uit. ,,Met de bedoeling om voor hen te zorgen, niet om orgieën te houden.''

Aan de mythe valt echter nog steeds geld te verdienen. Enkele maanden voor de Spelen verscheen in de VS opeens een stroom aan boeken over polygamie. Mormonen die zich meer dan één echtgenote permitteren worden uit de kerk gestoten.

Het mooiste visitekaartje van de mormonen in Salt Lake City is het Tabernacle Choir, dat tijdens de openingsceremonie met popartiest Sting optreedt. Een jaar geleden zong het mormoons tabernakelkoor in Washington bij de inauguratie van president George W. Bush. Zoals dat eerder bij zijn vader gebeurde toen die president werd en hun voorgangers Lyndon B. Johnson, Richard Nixon en Ronald Reagan, die het Tabernacle Choir `het koor van Amerika' noemde.

Voor degenen die zich geen 885 dollar kunnen permitteren om in het stadion aanwezig te zijn is er ruimschoots de gelegenheid om het 330 leden tellende koor voor, tijdens en na de Winterspelen te zien en te horen, in het Tabernakel. Bijvoorbeeld op de zaterdagavonden tijdens de Spelen, tijdens speciale concerten, met gastartiesten. En elke zondagochtend zingen ze in het Tabernakel, van half tien tot tien. In veel landen is het koor rechtstreeks op de radio te beluisteren en vanuit Nederland werkt Klunder er ook hard aan om dat in Nederland, waar achtduizend mormonen wonen, voor elkaar te krijgen.

Vier jaar geleden, in Nagano, stuitten sporters en andere bezoekers nog op een taalbarrière. Voor wie geen Japans sprak was het daar lastig communiceren. In Salt Lake City zal het er anders aan toe gaan. De internationale gemeenschap van atleten, hun begeleiders, journalisten en toeschouwers kan profiteren van de immense talenkennis van de mormonen. Voordat de zendelingen de wereld over worden gestuurd, leren ze de taal van het land waar ze voor anderhalf tot twee jaar worden gestationeerd. Bijvoorbeeld in het grootste opleidingscentrum van de mormonen, in het nabijgelegen Provo, waar in 48 talen wordt lesgegeven.

Zo kan het je gebeuren dat je in het luxueuze warenhuis Nordstrom, in de shopping mall niet ver van de tempel, op de schoenenafdeling in het Nederlands wordt geholpen door een jongen die zijn zendingswerk ooit deed in plaatsen als Almelo en Maastricht. En die na het afrekenen in vloeiend Nederlands zegt: ,,Tot in februari, tijdens de Olympische Spelen.''

Slimme jongens, die mormonen.