MISKLOON

Drie vooraanstaande wetenschappers uit de editorial board van het online wetenschappelijke tijdschrift e-biomed zijn met onmiddellijke ingang opgestapt. John Gearhart, Robin Lovell-Badge en Davor Solter besloten hiertoe uit onvrede over de matige wetenschappelijke kwaliteit van de publicatie `de eerste menselijke kloon' die afgelopen november verscheen in het e-biomed Journal of Regenerative Medicine. Het onderzoek, uitgevoerd door wetenschappers van het Amerikaanse bedrijf Advanced Cell Technology (ACT), kreeg wereldwijd grote aandacht van de pers.

Maar nadat de eerste opwinding was geluwd, kwam de kritiek van de wetenschap, en die was niet mals. Het kloonembryo van ACT groeide in vijf dagen maximaal uit tot een klompje van slechts zes cellen. Een normaal embryo is dan vijftig tot honderd cellen groot. Van embryonale stamcellen, het doel van het onderzoek, was geen sprake. Erger nog: de vraag rijst of ACT überhaupt wel een menselijke kloon heeft geproduceerd, verklaarde Lovell-Badge vorige week tegenover BBC news. Een cruciale stap (het aantonen van zes intacte celkernen in het embryo) was door ACT overgeslagen. Dat maakt het onderzoek waardeloos. De drie wetenschappers willen hun goede naam niet langer aan het tijdschrift verbinden. Lovell-Badge: ``Als wij vooraf waren ingelicht, zou ieder van ons de publicatie van dit manuscript hebben afgeraden.''

Ook embryologe Christine Mummery van het Hubrechtlaboratorium in Utrecht noemt het werk van ACT ``prematuur''. Zij wijst erop dat een Koreaans team eerder soortgelijke resultaten met het klonen van mensen bereikte maar nooit de moeite nam dat te publiceren.

``Meestal publiceer je een mislukte proef niet'', zegt Mummery, ``Op een kleurenfoto van het zescellige embryo is een blauw wolkje te zien. Embryologen herkennen dat meteen; dat is foute boel. Het wolkje is DNA, dat uit de cellen is gelopen. Als je dat ziet, is het embryo dood.''

Blijkbaar was er grote haast met publiceren. In de Verenigde Staten dreigt op korte termijn een totaalverbod op het klonen van mensen, dus ook voor therapeutische doeleinden. Volgens Mummery was het ACT te doen om nog snel een proof of concept te leveren van het klonen van menselijke embryo's, waarop zij enkele patentaanvragen hebben gedaan. ``Als het klonen is verboden is het de vraag of er nog een tijdschrift zou zijn die het onderzoek zou willen publiceren. De patentaanvragen zouden dan verlopen'', aldus Mummery.