GROOT HOEFBLAD REMT HOOIKOORTS EVEN GOED ALS CETIRIZINE

Een extract van groot hoefblad (Petasites hybridus) werkt even goed tegen hooikoorts als cetirizine, een gangbaar anti-allergiemedicijn. Dat blijkt uit een studie van een Zwitserse KNO-arts onder 125 patiënten in Duitsland en Zwitserland (British Medical Journal, 19 jan.). Beide middelen gaven ook evenveel bijwerkingen, maar wel andere: van groot hoefblad werden mensen minder moe. Het is de eerste keer dat de werking van deze plant tegen hooikoorts bij patiënten is aangetoond.

Ongeveer 800 duizend Nederlanders zijn overgevoelig voor stuifmeel. Ze beginnen de zomer daarom elk jaar niezend en snotterend – maar niet koortsig, zoals de naam wel suggereert. De klachten kunnen worden behandeld met antihistamines: medicijnen die allergische reacties remmen. Probleem is dat patiënten daarvan moe en slaperig van worden. Het in het onderzoek gebruikte cetirizine is een antihistamine die relatief weinig bijwerkingen geeft.

De KNO-arts vergeleek de werking van cetirizine met een extract van groot hoefblad. Die plant is al lang bekend in de fytotherapie (kruidengeneeskunde). Extracten – waaruit de kankerverwekkende alkyloïden verwijderd zijn – worden verwerkt in middelen tegen darmkrampen, astma, hoest, gewrichtsklachten en migraine. Uit laboratoriumstudies bleek de afgelopen jaren dat de plant allergische reacties kan remmen, maar patiëntenonderzoek (zoals voor reguliere medicijnen gebruikelijk is) was nog nooit gedaan.

Uit de Zwitserse studie, die gesponsord werd door een fabrikant van medicinale plantenextracten, blijkt nu dat een pil op basis van Petasites even goed werkt tegen hooikoorts als cetirizine. Hij en vijf andere artsen behandelden 125 hooikoortspatiënten met één van de medicijnen, waarbij zowel doktoren als patiënten niet wisten wie wat kreeg: een dubbel-blind onderzoek. Na twee weken voelden alle patiënten zich gezonder, actiever en hadden minder pijn. Er was geen verschil tussen de twee groepen.

Groot hoefblad en cetirizine gaven allebei bijwerkingen bij zo'n 17 procent van de patiënten. Vermoeidheid en sufheid waren de meest voorkomende bijwerkingen onder de cetirizine-slikkers: tweederde van de klachten ging daarover. Het plantenextract gaf meer verschillende problemen. Moeheid en hoofpijn kwamen ook in deze groep patiënten voor, maar een enkele hoefblad-gebruiker noemde ook pijnlijke ogen, jeuk of diarree. Overigens werden er in de studie van de KNO-arts waarschijnlijk meer mensen moe van cetirizine dan in een Nederlandse huisartsenpraktijk. De onderzochte hooikoorts-patiënten kregen per dag één tablet met 10 milligram antihistamine, terwijl ze ook twee maal daags 5 milligram cetirizine kunnen slikken, wat minder bijwerkingen veroorzaakt.

De werking van Petasites hybridus zit waarschijnlijk in de anti-vraatstoffen van deze plant, petasines genoemd. Deze aromatische koolstofverbindingen blokkeren de vorming van leukotrienes, vetzuurachtige moleculen die een functie hebben in het menselijke afweersysteem maar ook allergische reacties veroorzaken. In Schapowals studie kregen de patiënten vier keer per dag 8 milligram petasine. Schapowal denkt niet dat de bijwerkingen aan de werkzame stof te wijden zijn. ``De klachten zijn te divers om dat aan te tonen. Bovendien staat Petasites bekend als een erg veilig medicijn.''