Een kleine gevangenis

Na 11 september zijn weinig plekken beter beveiligd dan het olympisch dorp. Toch neemt de Japanse ploeg gasmaskers mee.

Gerard van Velde miste Nagano en is al lang blij dat hij weer eens naar de Winterspelen mag. De sprinter, die in Salt Lake City de 500 en de 1.000 meter rijdt, kan zich dan ook niet druk maken om de uitgebreide veiligheidsmaatregelen die getroffen zijn om het evenement zonder aanslagen of andere incidenten te laten verlopen. Vier jaar geleden zat hij tijdens de olympische sprintraces in een Nederlandse tv-studio, om commentaar te geven op de prestaties van de schaatsers voor wie hij nu een serieuze concurrent is.

Nooit eerder werd een sportevenement zo streng beveiligd als de Winterspelen in Salt Lake City, een direct gevolg van de terroristische aanslagen van 11 september in New York en Washington. ,,Het olympisch dorp zal een kleine gevangenis worden, enorm beveiligd'', voorspelt Van Velde. ,,Ik vind dat ook wel goed. Als sporter moet je je daar maar aan overgeven, het hoort er bij. Ik heb liever dat ik streng gecontroleerd wordt dan dat ze een bom in m'n tas stoppen of dat er een vliegtuig het olympisch dorp binnenvliegt.''

Erg veel hinder zullen de atleten bij binnenkomst van het olympisch dorp niet verwachten, meldt het organiserend comité (SLOC) op de website van de Winterspelen (www.slc2002.org). In elk geval niet lastiger of tijdrovender dan bij vorige Olympische Spelen. Bijzonder is dat IOC-voorzitter Jacques Rogge ook zijn intrek zal nemen in het olympisch dorp, te midden van 3.500 atleten, coaches en teamofficials, in plaats van in een suite in een luxe hotel in de stad. Zijn voorganger, Juan Antonio Samaranch, heeft nooit de behoefte gevoeld om op die manier één te zijn met de atleten. Rogge wil het olympische gevoel met de sporters delen. Uit veiligheidsoogpunt wel zo verstandig: weinig plekken op de wereld zijn beter beveiligd dan het 28 hectare omvangrijke olympisch dorp, voorheen beter bekend als het militaire Fort Douglas.

Het drie meter hoge hek en de daarbij behorende vijfhonderd surveillance-camera's rondom het olympische dorp, op het terrein van de Universiteit van Utah in het noordoosten van Salt Lake City, zal geen vliegtuigen kunnen tegenhouden. Daar zijn andere maatregelen voor genomen. Het vliegverkeer wordt tijdens de Winterspelen strikte beperkingen opgelegd. Zo mag er bij de opening en de sluiting van de negentiende Olympische Spelen zelfs geen vliegtuig opstijgen of landen op het internationale vliegveld, dat zich slechts op tien kilometer van het centrum van de stad bevindt. Dit om het worst-case-scenario – een vliegtuig vol brandstof en passagiers dat het Rice-Eccles-stadion (openings- en sluitingsceremonie) induikt – geen werkelijkheid te laten worden.

Vertegenwoordigers van zes Amerikaanse indianenstammen hebben afgezegd voor de openingsceremonie omdat ze een aanslag vrezen. Uit een opiniepeiling van het Amerikaanse persbureau Associated Press bleek deze week dat eenderde van de ondervraagden een aanslag op de Winterspelen verwacht.

Al enige tijd geleden werden de veiligheidsmaatregelen bij het organiserend olympisch comité aangescherpt. SLOC-voorzitter Romney en zijn medewerkers bevinden zich op de dertiende verdieping van het Wells Fargo-bankgebouw in het centrum van de stad. Bezoekers moeten zich op een lager gelegen verdieping eerst melden bij een bejaarde vrijwilliger die, in ruil voor een identiteitsbewijs, een pasje verstrekt. Dat hij bij vertrek een Spaans in plaats van een Nederlands paspoort teruggeeft mag als een schoonheidsfoutje worden aangemerkt. Maar Salt Lake City is wel de laatste plaats waar je zoiets verwacht.

De aanslagen van 11 september en de daaropvolgende hysterie rond de anonieme miltvuurbrieven hebben veel teweeggebracht. De inkomende post in het olympische dorp voor de 2.600 atleten zal speciaal worden behandeld. Van enkele delegaties, zoals de Duitse ploeg, werd bekend dat die medicijnen meenemen naar de VS waarmee mensen kunnen worden behandeld die in aanraking zijn gekomen met de antraxbacterie. Behalve antibiotica tegen miltvuur, een gevolg van dat contact, nemen de Japanners gasmaskers mee.

De verstrekking van gasmaskers en antibiotica maakt deel uit van wat het eerste crisisplan in de Japanse sportgeschiedenis werd genoemd. Het Japans Olympisch Comité kreeg van een fabrikant honderd gratis gasmaskers. De Japanse ploeg telt overigens ongeveer tweehonderd sporters, zodat niet voor iedereen een gasmasker beschikbaar is. Ze krijgen wel allemaal een crisishandboek.

Vrijwel alle Nederlandse olympische sporters zijn de Atlantische Oceaan al overgestoken. De schaatsers deden dat met hun schaatsen in een speciaal koffertje, dat als gevolg van 11 september werd geconstrueerd. Schaatsen vielen sinds de aanslagen in de Verenigde Staten ook onder scherpe voorwerpen die niet meer in de handbagage meegenomen mogen worden. In de aparte en voor de vlucht verzegelde koffertjes mochten ze toch mee. Hoewel de meeste ploegen afzonderlijk voor hun voorbereiding op de Spelen naar Calgary of naar Salt Lake City zijn vertrokken, reist de gehele Nederlandse ploeg op maandag 25 februari in één vliegtuig terug naar Amsterdam.