Duitse Bond

De 19de-eeuwse Rijnbond (J.M. Bik, 22 januari) was niet federaal, maar confederaal: la Confédération du Rhin. Evenmin bestond hij uit bufferstaten tegen Frankrijk. Hij was een Franse schepping, ter vervanging van het in 1806 door Napoleon ontbonden Duitse keizerrijk.

Vermoedelijk doelt Bik op de na Napoleon opgerichte Duitse Bond. Ook die was een confederatie (statenbond), met 38 soevereine leden. De supranationale Bundesversammlung besloot bij meerderheid van stemmen. Van de 17 stemmen kwam er één toe aan elk van de elf grotere staten (zoals Oostenrijk, Pruisen, Beieren, Saksen). Kleinere staten konden slechts gezamenlijk een stem uitbrengen. Er was één krijgsmacht, een Kontingentsheer, waaraan de staten naar grootte een bijdrage (contingent) leverden.

Zwakke punten van de Duitse Bond waren het ontbreken van een gemeenschappelijk economisch beleid en van een supranationale rechterlijke instantie, beide juist sterke punten van de Europese Unie.

Statenbonden uit het verleden, vanaf de Delisch-Attische Zeebond in de vijfde eeuw voor onze jaartelling (200 leden, elk één stem), zijn van belang omdat ook de Europese Unie, met haar nu vijftien en spoedig 27 soevereine lidstaten, een confederatie is. Geen federatie: die is immers één soevereine staat, zoals de huidige Bondsrepubliek Duitsland.