Best

Er bestaat inderdaad een occulte theorie niveau Ankh Hermes die zegt dat de oorspronkelijke beschaving van Kreta Semitisch is geweest (`Best versus de rest', W&O, 12 januari). Deze beschaving zou op een Indiase herkomst te herleiden zijn. Ik neem aan dat Jan Best zich hierdoor niet heeft laten inspireren bij zijn pogingen het Lineair A te ontcijferen. Hij beroept zich op publicaties van Cyrus Gordon uit 1957 en 1966. Dat verbaast me. De recente literatuur over de oorsprong van de Minoïsche beschaving wijst op Anatolische invloeden van Klein Azië. Laroche gewaagt van `une couche linguistique indo-européenne non-grecque'. Ten onzent heeft de Amsterdamse hittitoloog Houwink ten Cate zich in soortgelijke zin uitgelaten. Dat lijkt mij de hoogste wetenschappelijke wijsheid van dit moment.

Ik heb Jan Best leren kennen als een gedreven en inspirerende onderzoeker, maar hij kan zich buitengewoon onhebbelijk gedragen jegens mensen die niets vervelends bedoelen. Dat vind ik jammer, want hij heeft grote verdiensten. Zijn analyse van de Gundestrupketel is voortreffelijk. Zijn theorie over de herkomst van Homerus is op zijn minst het overwegen waard. Het gaat hem om de grote lijn, niet om de details. Hij heeft al gauw aan een half woord genoeg. Zo verzekerde hij me dat vlak bij de vindplaats van de Gundestrupketel een legerplaats was opgegraven van de Germaanse stam waarvan de krijgers deze ketel op hun verre zwerftochten door Europa mee naar huis teruggenomen hadden. Toen ik in Jutland was, heb ik met veel moeite deze vindplaats weten te lokaliseren. Maar wat ik daar ook aantrof, géén opgravingen.

Jan Best heeft mijn sympathie gewonnen door zijn authentieke antifascisme. Zijn verzet tegen de mythe van de autonome en autogene superioriteit van de Griekse beschaving deel ik ten volle. Als er één bastaardbeschaving is, dan is het de Griekse wel. Het verzet van Jan Best (en Fred Woudhuizen) tegen de pogingen om de Etrusken als een niet-Indo-Europees volk voor te stellen, is geheel op zijn plaats. Deze pogingen gaan terug op een fascistisch decreet van Mussolini. En het is inderdaad schrijnend te zien hoe de latinisten hier elkaar klakkeloos overschrijven. Zelfs de grote Dumézil doet het, hoewel zijn studies over Vergilius, zelf een Etrusk, precies de andere kant op wijzen. Voor de westerse beschaving geldt het adagium van de drie pijlers, Rome, Athene en Jeruzalem. En het is toch wel opmerkelijk dat er over de herkomst van alle drie de beschavingen een onverkwikkelijk ideologisch gekissebis gaande is.