Verzet tegen post-fascist Fini in EU-conventie

Nederland, België, Zweden en Duitsland verzetten zich tegen deelname van de Italiaanse vice-premier Gianfranco Fini aan de conventie over de toekomst van Europa. Premier Silvio Berlusconi heeft Fini deze week aangewezen als vertegenwoordiger van de Italiaanse regering bij de conventie, die eind volgende maand begint.

Officieel hebben de permanente vertegenwoordigers van Nederland, België, Zweden en Duitsland gisteren geen bezwaar aangetekend tegen de persoon van Fini. Hij was neo-fascist en probeert zich nu met zijn rechtse partij Alleanza Nazionale op Europees niveau aanvaardbaar te maken – pas nog liet hij weten Mussolini niet langer als de grootste staatsman aller tijden te beschouwen.

Nederland heeft bij een vergadering van de EU-ambassadeurs gisteren betoogd dat Italië geen recht heeft op deze regeringsvertegenwoordiger, omdat de Italiaan Giuliano Amato al tot vice-voorzitter van de conventie is benoemd. De Belgische ex-premier Jean-Luc Dehaene is ook vice-voorzitter en daarom wil België van een extra regeringsvertegenwoordiger afzien.

Italië, gesteund door de meeste EU-lidstaten, meent dat het naast Amato nog recht heeft op een aparte regeringsvertegenwoordiger bij de conventie. Op basis van de officiële vertaling in het Nederlands van de conclusies van de recente EU-top in Laken is het Nederlandse standpunt juist. Volgens andere vertalingen echter staat Berlusconi in zijn recht.

EU-diplomaten zijn woedend op de Belgische premier Guy Verhofstadt, die als voorzitter bij de top van Laken verantwoordelijk is voor de twee verschillende teksten. Verhofstadt heeft tevergeefs geprobeerd Berlusconi van de extra Italiaan bij de conventie te laten afzien. Diplomaten veronderstelden gistermorgen nog dat Nederland met een extra Italiaan akkoord zou kunnen gaan, als ter compensatie een Nederlander een bijzondere functie bij de conventie zou krijgen. Maar later bleken Zweden en Duitsland zich ook te willen baseren op de Nederlandse tekst.

Berlusconi heeft deze weerstand volgens diplomaten zelf uitgelokt door deze week al de benoeming van Fini als vertegenwoordiger bij de conventie bekend te maken. Als hij dit later had gedaan, waren er waarschijnlijk weinig problemen geweest. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer, wilde niet de indruk wekken Fini te steunen. Omdat de EU-ambassadeurs de kwestie gisteren niet konden oplossen, moeten de ministers van Buitenlandse Zaken maandag een beslissing nemen, in aanwezigheid van premier Berlusconi – die tijdelijk ook minister van Buitenlandse Zaken is. Berlusconi zei vanmorgen op de radio dat Amato maar moet opstappen als de Europese ministers willen dat er maar één Italiaan deelneemt. De linkse Amato, die is aangesteld door de Europese Raad, ziet zichzelf niet als vertegenwoordiger van de huidige Italiaanse regering.

De EU-ambassadeurs hebben gisteren wel een oplossing gevonden voor de financiering van de conventie, die naar schatting 35 miljoen euro zal kosten. Ze hebben besloten dat de voorzitter, de Franse ex-president Valéry Giscard d'Estaing, niet de door hem verlangde compensatie krijgt voor inkomsten die hij mist door ruim een jaar voor de conventie te werken. Hij zal alleen onkosten en zijn verblijfskosten in Brussel vergoed krijgen. De conventie met 105 (of 107, als Berlusconi zijn zin krijgt) leden, zal een week per maand in Brussel vergaderen. Volgens diplomaten had Giscard vergoeding gevraagd van 20.000 euro netto per maand. De conventie zal zolang daar geld voor is uit de begroting van de EU worden gefinancierd. Als de EU-kas leeg is, wordt opnieuw gekeken hoe de discussie over de toekomst van Europa verder wordt betaald.