Hij verzorgde een harem

Een roman heeft doorgaans een begin en einde, waartussen zaken zich ontwikkelen, en er op een of andere manier een afronding wordt bereikt. Na de dood van mijn vader, het tweede boek van de Ierse schrijver en theatermaker Peter Sheridan, begint met de dood van zijn vader en eindigt met het overlijden van Sheridans moeder. Een mooie cirkel, waarbinnen Sheridan vertelt over de affaire die zijn vader naast zijn gelukkige huwelijk had.

Na de dood van mijn vader is echter geen roman, maar een waar gebeurde familiegeschiedenis. En in het echte leven is afronding vaak ver te zoeken, en blijven veel vragen onbeantwoord. Hoe heeft het zover kunnen komen? Waarom maakte Sheridan senior geen keuze? Waarom bleven zowel Doris (de maÎtresse) en Anna (de wettige echtgenote) Peter senior hun leven lang trouw?

In Dankzij Dublin, het eerste deel van zijn memoires, bracht Peter Sheridan zijn jeugd in Seville Place, een straat in een Dublinse buitenwijk, tot leven. In Na de dood van mijn vader, zijn herinneringen aan vader Sheridan, worden misschien niet alle familievraagstukken opgelost, maar herleeft wel wederom het Dublin uit de jaren zestig: de feestelijke familie-uitspattingen met kerst, de avonden in de pub en de vrachtwagens van `McArdles Runderen en Schapen' die denderend door de straat reden.

De saga van de Sheridans gaat in dit boek min of meer verder waar Dankzij Dublin ophield. Het leven van het gezin, vooral dat van vader Peter, stort in als een van de kinderen overlijdt aan een hersentumor. Om zijn gedachten te verzetten begint pa een theatergroep, wat het leven van de volgende generaties sterk zal beïnvloeden. Jim Sheridan is een bekend filmregisseur, en ook zijn dochter Kirsten heeft net haar eerste film uitgebracht. Peter Sheridan zelf werkt in de theaterwereld en maakte onder meer een film over het leven van de Ierse dichter Brendan Behan. Daarnaast is hij degene die de bijzondere, maar ook zeer Ierse familiegeschiedenis van de Sheridans heeft opgeschreven.

Vader Sheridan kon niet kiezen tussen de twee vrouwen van wie hij hield. Zijn zoon komt tot de conclusie dat hij `altijd een groot voorstander van harems' was, `in zijn hart een hippie'. Maar in het dagelijks leven speelden te veel emoties om zijn droom van love and peace te kunnen realiseren. Waarschijnlijk tot zijn wanhoop, was het onmogelijk om zijn twee levens en liefdes met elkaar te verenigen, om in harmonieuze toestand van iedereen te houden. Zijn tripjes naar Engeland en de briefwisseling met Doris zorgen voor scènes en verdriet in het huishouden op Seville Place.

Ook Doris moet leven met onvervulde dromen. Een vrouw in Engeland die haar hele leven lang wacht op een man in Ierland, die ze nooit zal hebben, omdat hij getrouwd is met iemand anders. Eigenlijk is het hartverscheurend, maar de theatrale of sentimentele momenten zijn zeldzaam in dit boek. Al dat wachten en hopen heeft Doris berustend gemaakt. `Wat je wilt gebeurt niet altijd', zegt ze simpel. Ze laat Peter junior een fotoalbum zien met slechts één foto erin – genomen tijdens haar eerste ontmoeting met zijn vader – en verder lege pagina's. `Ik had gehoopt dat we die samen zouden vullen', zegt ze zonder een spoor van zelfbeklag. Niet zij, maar de lezer krijgt een brok in de keel.

Na zijn vaders dood zet Sheridan het contact met Doris voort. Om meer over pa te weten te komen, maar ook `om de pijn van zijn heengaan voor haar te verlichten.' In de loop der jaren was Doris door de briefwisseling en haar schaarse bezoekjes aan Dublin verbonden geraakt met de hele familie. Dat óók nog verliezen zou voor haar de pijn alleen maar groter maken.

Omdat Doris zijn vader tot leven heeft gebracht, op een manier die waar hij nog weinig van kende, neemt Sheridan zich voor tot Doris' dood contact met haar te houden. Alsof ze elkaar wederzijds een dienst bewijzen. Doris zal zijn zorg nodig hebben, want nadat haar hoop verloren is dat ze in dit leven met haar Peter herenigd zal worden, richt ze zich op het hiernamaals. Treurig genoeg is ook dan Anna haar een stapje voor; zij sterft enkele jaren na haar man – Doris als droevige derde achterlatend.

Sheridans oorspronkelijke missie met het schrijven van Na de dood van mijn vader, was misschien om opheldering te krijgen over het hoe en waarom van de relatie tussen Doris en zijn vader. Maar de beweegredenen van mensen en hun gevoelens zijn niet altijd te verklaren. Dat hij dat accepteert is een van de dingen die Sheridan met Na de dood van mijn vader heeft bereikt. Misschien wel belangrijker, voor hem persoonlijk, is dat hij met zijn speurtocht naar het verleden veel dichter bij zijn vader is gekomen.

Peter Sheridan: Na de dood van mijn vader. Uit het Engels vertaald door Piet Verhagen. Ambo-Anthos, 222 blz. €18,14