Enschedees vuurwerk op raketbasis

Vuurwerkhandelaar Haarman uit Enschede wil zijn professionele vuurwerk opslaan op een voormalige Amerikaanse raketbasis in het Duitse grensgebied. Inwoners hebben nog wel een paar vraagjes.

De hekken om de voormalige Amerikaanse legerbasis, vijf kilometer buiten Dülmen, zijn vier meter hoog. Rollen prikkeldraad glinsteren in de winterzon. ,,Nicht fotografieren'', luidt de waarschuwing bij de toegang.

Maar er is niemand om pottenkijkers terug te sturen. De uitkijktorens zijn leeg. Sinds de Amerikanen het acht jaar geleden hebben verlaten, ligt het zeventien hectare grote complex er eenzaam bij. De dichtstbijzijnde boerderij ligt op bijna een kilometer afstand. ,,Laten we eerlijk zijn'', zegt het gemeenteraadslid Hartmut Tolksdorf, namens de Grüne Alternative Liste. ,,Een betere plaats om vuurwerk op te slaan, is er bijna niet.'' Achter de hekken liggen, nauwelijks zichtbaar en overgroeid met gras en bomen, dertig bunkers. Zelfs mensen uit de nabije omgeving hebben niet geweten dat de Amerikanen hier tot acht jaar geleden kernkoppen voor atoomraketten hebben opgeslagen.

Het is dit complex, op 65 kilometer afstand van Enschede, waar vuurwerkhandelaar Klaas Haarman zijn oog op heeft laten vallen. De gemeente Enschede kocht hem vorig jaar voor 5,5 miljoen gulden uit omdat zijn bedrijf te dicht bij een woonwijk lag. Het consumentenvuurwerk heeft Haarman verkocht aan een collega-bedrijf, maar de handel in zwaar evenementenvuurwerk laat hij niet los. In Duitsland kan hij zelfs groeien. In de dertig bunkers kan 1.600 ton evenementenvuurwerk liggen, maar Haarman heeft vooralsnog slechts een kwart van de opslagcapaciteit nodig; de rest gaat hij op verzoek van de Duitse overheid verhuren aan Duitse vuurwerkbedrijven. Ook in Duitsland, waar de eisen al strenger waren dan in Nederland, wil men na de vuurwerkramp in Enschede vuurwerk zo ver mogelijk van de bewoonde wereld opslaan. Hoewel de onderhandelingen met de Duitse overheid nog niet zijn afgerond, gaat Haarman er van uit dat hij nog dit jaar het terrein in gebruik kan nemen.

Raadslid Tolksdorf voelt zich overvallen door de mededeling over de komst van Haarman. ,,Wij moesten het uit de krant lezen.'' Deze ochtend heeft hij een handgeschreven lijst met kritische vragen naar de burgemeester gestuurd. De opslag mag dan wel veilig zijn, maar hoe zit het met het transport? Hoeveel vuurwerktransporten banen zich dagelijks een weg door het drukke centrum van Dülmen? En blijft het alleen bij opslag of wordt er straks ook vuurwerk gemaakt?

Zijn kritische houding wordt gedeeld door de inwoners die deze ochtend de markt in het centrum bezoeken. ,,Ik ben geschrokken'', zegt een vrouw. ,,In Nederland hebben vuurwerkbedrijven toch allerlei regels overtreden?'' De postbode merkt op dat het bedrijf niet voor niets in Nederland uitgekocht zal zijn. ,,Wij zijn niet blij'', verzekert hij.

Burgemeester Jan Dirk Pütmann maakt zich niet druk. De voordelen van de komst van Haarman zijn volgens hem groter dan de nadelen. De vuurwerkopslag genereert extra werkgelegenheid en belastingvoordeel. Niet dat Dülmen (47.000 inw.) een armlastige stad is, want het werkloosheidspercentage is met zes procent het laagste van de hele deelstaat Noordrijn-Westfalen. Pütmann (CDU) heeft al gehoord dat Haarman veel zaken doet met China. ,,Dan kunnen de Chinezen heel goed hier overnachten.''

Met de risico's valt het volgens de burgemeester wel mee. De bunkers zijn absoluut veilig en het transportprobleem wordt met de aanleg van een rondweg opgelost. ,,Overigens is iedere benzine-auto die nu door de stad rijdt, een stuk gevaarlijker.'' Raadslid Tolksdorf is er niet gerust op. Die rondweg laat volgens hem nog zeker vijftien jaar op zich wachten. Het is beter dat Haarman in de eerstvolgende raadsvergadering tekst en uitleg verschaft. De Enschedese vuurwerkhandelaar is daartoe gaarne bereid.