Boven de wolken wuiven naar een ander vliegtuig

De onderlinge verticale afstand tussen vliegtuigen op grote hoogte wordt teruggebracht. Onveilig? Welnee, betoogt Eurocontrol, de organisatie die de veiligheid in de lucht controleert. ,,Er blijft nog een veilige marge over.''

Help. De onderlinge afstand op grote hoogte tussen vliegtuigen in de lucht is sinds gisteren teruggebracht van 600 meter (2.000 voet) naar 300 meter. Achter uw raampje boven de wolken kunt u voortaan wuiven naar voorbijgangers in een ander toestel. Wordt dat niet heel gevaarlijk? Welnee, zegt Eurocontrol, de Europese organisatie voor de veiligheid van de luchtvaart. Het nieuwe programma, RVSM (Reductie van het Verticale Separatie Minimum) leidt juist tot grotere veiligheid, minder oponthoud en enorme kostenbesparingen, aldus de deskundigen van Eurocontrol in Brussel.

De directeur van RVSM, George Paulson legt geduldig uit: ,,Het gaat om de verticale separatie van de vliegniveaus tussen de 8.800 en 12.000 meter. Daaronder wàs de onderlinge verticale afstand al 300 meter. De horizontale afstand boven de 8.800 meter blijft precies dezelfde: 9 kilometer tussen twee vliegtuigen.'' Joris Melkert, luchtvaartdeskundige aan de Technische Universiteit Delft, onderschrijft de bevindingen van Eurocontrol. Hij ziet RVSM als een zeer veilig systeem. ,,De kans dat er iets mis gaat met 300 meter tussenruimte is verwaarloosbaar klein.''

Paulson en zijn staf zijn lyrisch over het nieuwe programma, dat simultaan door 39 Europese en 2 Noord-Afrikaanse landen (Marokko en Tunesië) is ingevoerd. Met de halvering van de separatieniveaus komen er zes nieuwe flight levels bij. Bij een gelijk aantal vliegtuigen betekent dit in eerste instantie dat er per level minder toestellen vliegen, waardoor vertragingen in de lucht sterk zullen verminderen, denkt Eurocontrol. De capacititeit in het Europese luchtruim groeit door RVSM met 20 procent. Door een grotere efficiëntie van de vluchten kan volgens Eurocontrol jaarlijks 3,9 miljard euro worden bespaard.

De verkeerstoren van Eurocontrol in Maastricht viel gisteren de eer te beurt even na twaalven het eerste vliegtuig overeenkomstig RVSM te begeleiden, een vlucht van Easyjet tussen Londen en Athene. ,,Er klonk applaus hier'', zegt Fred Könnemann in Maastricht, ,,dit is enorm belangrijk voor het luchtverkeer in Europa, een grote dag.'' Na anderhalve dag heeft RVSM volgens Könnemann nog geen mankementen en alleen maar voordelen opgeleverd.

Lex Hendriks, een Nederlandse piloot voor de Roemeense luchtvaartmaatschappij Tarom, doet bij de presentatie van RVSM in Brussel over de telefoon verslag van zijn net beëindigde vlucht tussen Boekarest en Londen. Als een jongetje zo blij vertelt Hendriks dat alle luchtverkeersleiders die hij op het traject `passeerde' ,,uitstekend'' met het systeem vertrouwd waren. ,,We kwamen vier minuten eerder aan en bespaarden 90 kilogram brandstof, omgerekend 300 dollar.''

De Europese luchtverkeersleiding was tot nu toe een sterk verkaveld geheel, waarbij verschillende landen hun eigen systemen hanteerden. Het heeft Eurocontrol jaren van onderhandelingen gekost met de 31 lidstaten en niet-leden in de periferie om tot klinkende afspraken te komen die hebben geresulteerd in RVSM. Het zeer drukke luchtruim van Europa is nu het eerste dat RVSM invoert.

En de luchtzakken dan? Ploft mijn vliegtuig niet boven op de buurman onder ons? Könnemann van Eurocontrol Maastricht lacht: ,,Voor een reiziger voelt een luchtzak aan als een enorme val. In zeer extreme gevallen zak je twintig meter. Dan blijft er een veilige marge over.''