WAO'er levert tweeverdiener gemak op maat

Met de tweeverdieners groeit de markt voor klusjesmannen. Met subsidie en WAO'ers hoopt de `gemaksbalie' de zwarte markt te verslaan.

Tegenover de Blue Band-fabriek van Unilever Bestfoods, in de Rotterdamse achterstandswijk Feijenoord, is in een vrolijk, geel-blauw noodgebouw een `gemaksbalie'-annex-kinderdagverblijf gevestigd. In het kinderdagverblijf spelen `Unilever-kindjes', van wie de ouders aan de overkant werken, eensgezind met kinderen uit de wijk. Aan de balie levert crècheleidster Yvonne Vorage haar boodschappenlijstje en strijkgoed in. ,,Ideaal'', vindt Vorage. Zij en haar man zijn tweeverdieners en maken lange dagen. De strijkservice kost haar ruim 100 gulden per maand, de boodschappen zijn niet duurder dan normaal. Na haar werk staan het gestreken goed en de boodschappen klaar om weer mee te nemen.

`Gemaksbalie Goede start' heet het multifunctionele centrum. Buurtbewoners en werknemers van Unilever kunnen er terecht om kleren te laten stomen of de auto te laten wassen, voor een klusjesman, een kapper-aan-huis, een financieel adviseur, een boodschappenjongen of een andere `gemaksleverancier'. Een abonnement kost twee euro per maand. Voor dat geld verzorgt de gemaksbalie de bemiddeling en de logistiek. Daarnaast verdient het bedrijf aan de kortingen van de leveranciers aan wie de opdrachten worden uitbesteed.

Het centrum is één van de 140 experimenten die – in dit geval 350.000 gulden – subsidie kregen van staatssecretaris Verstand van Sociale Zaken om daarmee de combinatie van werk en privéleven te bevorderen. Want de overheid wil meer vrouwen naar de arbeidsmarkt trekken om alle openstaande vacatures te vervullen. Vandaag worden de voorlopige resultaten van de experimenten gepresenteerd, en ontvangt Verstand aanbevelingen van de Commissie Dagarrangementen om school, kinderopvang en persoonlijke diensten af te stemmen op het werk van ouders.

De behoefte aan zorgende en klussende dienstverleners is groot, zo blijkt uit onderzoek in opdracht van de door de overheid ingestelde werkgroep Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (MDW) Persoonlijke Dienstverlening. Als er voldoende zorg en huishoudelijke hulp beschikbaar zou zijn, konden er 75.000 fulltime vacatures vervuld worden doordat meer vrouwen zouden gaan werken. Maar de reguliere markt doet zijn werk niet voor de schoonmaakster, de kinderoppas en de klusjesman. Ze zijn of te duur, of niet te vinden, zeggen de vrouwen die voor het onderzoek werden ondervraagd. Dus blijven ze thuis om het zelf te doen, of worden de oppas en de schoonmaakster zwart ingehuurd.

Bij de gemaksbalie werkt de reguliere markt wel, denkt coördinator Henk van de Brug. Klandizie is er genoeg, meent hij, door de tweeverdieners en door de `grijze golf' die eraan komt. Hij verwacht dat de Goede Start, die in november vorig jaar van start ging, zichzelf over drie jaar kan bedruipen.

De grootste sponsor is Unilever Bestfoods. Het bedrijf betaalt in vier jaar tijd 510.000 gulden mee aan de aanloopkosten, kocht twaalf van de 36 kindplaatsen in het kinderdagverblijf en heeft bovendien 925 abonnementen bij de gemaksbalie voor zijn werknemers. Voor Unilever snijdt het mes aan twee kanten: het bedrijf biedt zijn werknemers quality time door ze huishoudelijk werk uit handen te nemen. En het doet `iets terug' voor de overlast in de wijk, waar dagelijks grote vrachtwagens met pakjes margarine doorheen denderen.

Maar het werkelijke geheim van de gemaksbalie, zegt Van de Brug, is dat hij werkt met WAO'ers en langdurig werklozen. Hij krijgt subsidie in ruil voor scholing en begeleiding, zodat de werknemers door kunnen stromen naar ander werk. Een zogeheten wiw-er bijvoorbeeld, kost de gemaksbalie maar 5.000 tot 10.000 gulden per jaar. Uiteindelijk moet eenderde van de banen regulier worden, vindt Van de Brug, om de voortgang te verzekeren.

De komende twee maanden opent hij nog vijftien gemaksbalies in Rotterdam en omgeving en hij hoopt binnen twee jaar verder uit te breiden tot honderd balies. Daarvoor zijn drie- tot vijfhonderd WAO'ers en WW'ers nodig. Lukt het om die te vinden? Van de Brug denkt van wel: ,,Voorlopig zijn er genoeg uitgerangeerde allochtonen op zoek naar licht werk. En stratenmakers, bouwvakkers en havenarbeiders zullen blijven uitvallen.''