Verwachting morgen: hier en daar een strop

Ooit was de financiële wereld lekker overzichtelijk. Verzekeraars maakten zich zorgen over natuurrampen en branden, die tot schadeuitkeringen zouden leiden. Bankiers keken elke ochtend de bladen door welke klant nu weer op rand van bankroet stond en een strop kon opleveren. De internationalisatie van de geldstromen gaf blikverruiming: méér rampen en rampklanten van overzee.

Een pure levensverzekeraar had van beide risico's weinig last. Dat is, kort gezegd, een argument van levensverzekeraars als Aegon om met banken geen financiële conglomeraten te vormen. Je haalt extra risico's in huis, en daar houden beleggers niet van. Die waarderen juist de gestage inkomstenstroom van de belegde premies en reserves.

Maar de traditionele scheidslijnen verdwijnen. Ja, banken lopen nog steeds ouderwetse risico's dat leningen aan bedrijven niet worden terugbetaald, zie de miljardenbedragen waarvoorvoor enkele Amerikaanse banken de boot dreigen in te gaan bij energiehandelaar Enron.

Maar verzekeraars delen in de stroppen. Rondom Enron procederen een bank en een groep verzekeraars al over de vraag wie de rekening betaalt van een financiering van een miljard dollar voor Enron. De bank zegt dat de verzekeraars het risico hebben overgenomen, de verzekeraars zeggen dat hen een rad voor ogen is gedraaid en dat dit een verkapt bankkrediet was, waarvoor de bank moet opdraaien.

En in de beleggingsportefeuilles van verzekeraars zitten steeds méér effecten van bedrijven, zoals obligaties. Zo hebben ook ING, Fortis en Aegon obligaties Enron in hun bezit. Aegon voor 300 miljoen dollar. Nu blijkt deze verzekeraar bovendien een pakket obligaties K-Mart te hebben, de Amerikaanse winkelketen die deze week uitstel van betaling aanvroeg. SNS Securities becijfert het pakket op 42 miljoen dollar. Aegon bevestigt dat niet, maar zegt wel dat tegenover de obligaties zekerheden staan.

Verzekeraars zijn gretige beleggers geworden, op zoek naar wat extra rendement voor polishouders en/of aandeelhouders. Zij beheren mede dankzij het volkskapitalisme steeds grotere bedragen aan beleggings- en pensioengeld. Ondernemingen en hun zakenbanken zijn er tuk op om hen steeds meer effecten te verkopen. Zo worden risico's, die vroeger door een klein clubje banken werd gedragen, verspreid over talloze deelnemers in het financiële systeem. Voor beleggers en werknemers wordt het steeds interessanter om zich, net als bij banken, te verdiepen in het risicobeheer van verzekeraars. En verzekeraars zullen daarover (meer) adequate informatie moeten geven.