Servië geeft regio Vojvodina deel autonomie terug

Het Servische parlement heeft gisteren met uiterst krappe meerderheid ingestemd met de teruggave van een deel van de provinciale autonomie aan de regio Vojvodina. De Vojvidona raakte (met Kosovo) haar grondwettelijk gegarandeerde autonomie onder de Servische leider (en latere Joegoslavische president) Slobodan Miloševic kwijt.

De krappe overwinning tekent de verdeeldheid binnen de Servische politiek. Van de 235 parlementariërs die hun stem uitbrachten stemden er 119 voor. 74 stemden tegen en 42 onthielden zich van stemming. Onder de voorstemmers bevonden zich leden van de partij van de Servische premier Zoran Djindjic, onder de onthouders leden van de partij van de Joegoslavische president Vojislav Koštunica. De aanhangers van oud-president Miloševic stemden tegen.

Vojvodina zal zo'n tweehonderd juridische bevoegdheden terugkrijgen, onder meer op het gebied van landbouw en cultuur. De emoties liepen tijdens het twee dagen durende debat hoog op. De voorstanders bleken gevoelig voor het Vojvodijnse argument dat de landbouwregio te weinig eigen bevoegdheden heeft en te grote financiële offers brengt in vergelijking met de rest van Servië. In het sterk gecentraliseerde Servië kon de Vojvodina niet beschikken over de opbrengst van belastingen en haar industriële en landbouwproduktie: alles moest aan Belgrado worden afgedragen. De tegenstanders en de onthouders vrezen dat meer autonomie leidt tot een opsplitsing van Servië en soortgelijke eisen van andere Servische regio's, ook al hadden die in het verleden nooit de autonomie die de Vojvodina en Kosovo wel hadden.

Nenad Canak, de pro-autonomie-leider van de Vojvodina, verwelkomde gisteren de beslissing van het parlement. ,,Dit is een positieve stap in de richting van volledige autonomie.'' Hij waarschuwde echter dat er meer nodig is. Hij hekelde ook de geringe marge tijdens de stemming. ,,Die laat zien dat we de nationalisten nog niet kwijt zijn.''

Canak staat bekend als een opvliegende man. Onlangs scheurde hij in een tv-uitzending het logo van de publieke omroep van de muur uit onvrede met de bemoeienis uit de Servische hoofdstad Belgrado.

Ook andere leiders hekelden het geringe verschil tussen de verschillende groeperingen. ,,We zijn klaarblijkelijk nog niet bevrijd van de geesten uit het verleden, de nationalisten'', aldus Jozef Kasa, vice-premier van Servië en leider van de Hongaarse minderheid in de Vojvodina. Hij zei zich ,,bitter'' te voelen over de stemverhouding van gisteren.

De Vojvodina kreeg, net als Kosovo, in 1974, onder Tito, een grondwettelijk gegarandeerde autonomie. Maar in 1989 ontnam Slobodan Miloševic beide Servische provincies die bevoegdheden, in het kader naar zijn streven naar een Servisch machtsmonopolie binnen Joegoslavië.