Rijbewijs voor computer als opstapje naar andere baan

Het Europese Computer Rijbewijs geeft werknemers het bewijs dat ze over de basisvaardigheden beschikken om met de computer te werken. Veel mensen zeggen dat ze met computers kunnen werken. In de praktijk valt dat tegen.

,,Hoe formatteert u een diskette vanuit de verkenner?'' en ,,Waar moet je opklikken als je de marges wil aanpassen?''. Het zijn vragen waarover de kandidaten voor het Europees Computer Rijbewijs (ECDL) zich buigen. K. Benmakhlouf báált als hij hoort dat hij niet de benodigde 70 procent van de vragen goed heeft. Bij thuistesten scoorde hij 83 procent van de vragen goed. Ofschoon zijn vaardigheden niet voldoende zijn voor het halen van één van de modules van het rijbewijs, werkt Benmakhlouf dagelijks met computers. Niet alle vragen doen ter zake, zo vinden deelnemers in het testcentrum van het Europees Computer Rijbewijs.

De laatste maanden tonen veel mensen belangstelling voor het computerrijbewijs, zegt L. Besemer van de Stichting ECDL die het diploma in Nederland coördineert. De stichting wil `computeranalfabetisme' bestrijden. Volgens Besemer komt het vaak voor dat mensen zeggen dat ze met een computer kunnen omgaan, maar dat de praktijk tegenvalt. ,,Dat kost werkgevers geld, omdat ze het nieuwe personeel alsnog moeten trainen''.

Er werden in Nederland ruim 80.000 tests gedaan. Ongeveer 30 procent van de mensen die examen deden, hebben inmiddels het computerrijbewijs. De regionale opleidingscentra in Nederland hebben de test laten opnemen in het curriculum van informaticastudenten. Veel testcentra zijn daarom ook te vinden bij zo'n school. Besemer kan niet zeggen of mensen echt profijt hebben van het rijbewijs, of dat ze bijvoorbeeld er makkelijker een baan door hebben gekregen.

Iedereen die regelmatig de computer gebruikt, kan een poging wagen om de test - die uit zeven modules bestaat- te halen. De modules gaan over tekstverwerking, presentatie, spreadsheets, databases en basisbegrippen over de computer. Het examen vergt enige studietijd, omdat er naar veel feiten wordt gevraagd. Driekwart van de werknemers van Cito Toets in Arnhem heeft het computerrijbewijs, oftewel een vaardigheidsbewijs voor de computer, op zak. Wie in dienst komt, moet het ECDL als onderdeel van het opleidingstraject van het bedrijf halen. De woordvoerder van Cito Toets noemt het computerrijbewijs zelfs ,,absoluut noodzakelijk'' voor het functioneren in het bedrijf. ,,We zijn zelf een toetsinstituut en we maken ook toetsen voor de computer. Je hoort het gewoon te hebben.''

In Nederland zijn er nog niet veel bedrijven die zo stellig zijn over het nut van het Europees Computer Rijbewijs. Sterker nog: veel bedrijven hebben er niet eens van gehoord. Besemer denkt dat bedrijven baat kunnen hebben van het computerrijbewijs. Veel Nederlanders moeten op het werk inmiddels met de computer overweg kunnen. Van de werkenden zit 43 procent regelmatig achter het beeldscherm. In driekwart van alle huishoudens staat thuis ook een pc. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) schat het aantal bedrijven met toegang tot het internet heeft eind 2001 op bijna 70 procent.

Deelnemer Benmakhlouf maakt voor zijn werk mensen wegwijs op het internet op één van de zogeheten `digitale trapvelden' van minister Van Boxtel. De minister heeft dat project onder meer opgezet om de drempel voorr het computergebruik te verlagen in de `aandachtswijken' van de dertig grote steden. Hij gaat thuis verder studeren om het computerrijbewijs te halen. Hij wil het certificaat graag halen, omdat hij verder geen diploma's heeft. Hij ziet het ECDL als een opstapje naar een andere baan. ,,Ik werk nu met kinderen en ik wil meer met computers gaan werken.''

Het computerdiploma is ruim vijf jaar geleden in Finland bedacht door een beroepsvereniging. Op een paar Europese landen na, zoals bijvoorbeeld Wit-Rusland, Bulgarije en Macedonië, is de test over heel Europa en in dertig landen daarbuiten verspreid.

Het certificaat moet voorlopig het alternatief zijn voor een eigen Europees standaard IT-diploma. Het streven kwam volgens een woordvoerder van ESDIS, wegens praktische redenen niet van de grond omdat er nog ,,jaren en jaren op gestudeerd moet worden''. De ontwikkelingshulporganisatie van de VN, de UNESCO, gaat de boer op met het ECDL, of ICDL buiten Europa.

Mede omdat het het ECDL zo wijdverspreid is en in veel talen beschikbaar is, deed een adviesgroep van experts de Europese Commissie de aanbeveling de test te beschouwen als het beste, meest wijdverspreide diploma in Europa op het gebied van vaardigheden in computergebruik.