Rel in Brits Lagerhuis over zorg

De politieke controverse rond de Britse openbare gezondheidszorg, de National Health Service (NHS), is gisteren opnieuw hoog opgelaaid naar aanleiding van de lotgevallen van een hoogbejaarde patiënte.

Premier Blair en oppositieleider Iain Duncan Smith raakten tijdens het wekelijkse vragenhalfuurtje in het Lagerhuis slaags over een 94-jarige patiënte, die dagenlang onverzorgd zou zijn gebleven in een Noord-Londens ziekenhuis. De Tories, die zich met nieuwe felheid hebben gestort op de hervorming van de openbare sector, zeggen dat het geval illustreert hoe de NHS er over de hele linie voorstaat, ondanks beloofde hervormingen.

De rel viel samen met een verscherping van de financiële crisis in de zorg, na het bekendworden dat ziekenhuizen rond Londen tientallen miljoenen tekort komen. Volgens die ziekenhuizen zijn verdere bezuinigen ,,onverantwoord'' en kunnen ze essentiële operaties niet langer uitvoeren.

Tegelijkertijd zegt een door de regering besteld rapport dat de overheid zich moet ,,terugtrekken uit het dagelijkse management van de NHS'' en grote ziekenhuizen meer zelfstandigheid verdienen. Lord Haskins, voorzitter van het instituut dat de studie financierde, zegt ook dat het principe van gratis zorg voor iedereen moet worden losgelaten. Hij bepleit een standaardbedrag van tien pond (16 euro) voor een huisartsbezoek. Blair heeft dat laatste steeds afgewezen, onder meer omdat armere Britten dan minder makkelijk naar de dokter gaan.

De crisis duurt al jaren en blijkt onder meer uit lange wachtlijsten, relatief povere genezingsstatistieken in vergelijking met andere Europese landen, tekort aan personeel en arbeidsonrust. Labour zegt dat de crisis het gevolg is van desinvestering onder achttien jaar Conservatieve regeringen. Maar veel Britten vinden dat dat argument niet langer hout snijdt nu Blair aan zijn tweede regeringstermijn bezig is. Bij de vorige verkiezingen beloofde hij verbetering van gezondheidszorg prioriteit te geven. De invloedrijke Times-columnist Anatole Kaletsky schrijft vanochtend zelfs dat het overleven van de regering-Blair daarvan afhangt.

De regering heeft eerder hulp van buiten ingeroepen. Buitenlandse artsen komen op contractbasis opereren in Britse ziekenhuizen, particuliere ziekenhuizen kunnen werk van de NHS overnemen, en deze week zijn de eerste Britten geopereerd aan staar in een Frans ziekenhuis, terwijl één man in Athene een nieuwe knie kreeg op kosten van de NHS. Zulke operaties zijn inclusief reiskosten goedkoper dan bij de NHS.

Het Londense ziekenhuis dat de bejaarde Rose Addis behandelde heeft intussen excuses van de Tories geëist. De vrouw wilde geen schone kleren aangetrokken krijgen van een zwarte verpleegster, suggereerde een ziekenhuisfunctionaris, die boos was op Duncan Smith én Blair dat ze ,,in het parlement met vertrouwelijke patiëntengegevens voetballen''.