Nutteloze interviews

,,Are you frustrated about it?'' vraagt Nova-correspondente Ankie Rechess aan de Israëlische minister Shimon Peres.

Frustrated? Peres kijkt hier raar van op. Je denkt bij zo'n vraag aan jaren op de sofa bij de psychiater over verdrongen erotische wensdromen. Een bekentenis die een politicus niet gauw voor een gehaaste buitenlandse correspondente zal doen. Peres moet nog naar Nederland en zoveel andere dingen. Geen tijd voor het bespreken van psychische kwalen.

,,Madam, ik hoor niet tot het ras van de gefrustreerden. Ik ben nooit gefrustreerd'', antwoordt hij. Dat was dus een zinloze minuut.

De vraag naar frustraties wordt altijd gesteld met een Nederlands accent. De uitdrukking komt uit de jaren zeventig, toen geloofsafvalligen de eigen zielenroerselen ontdekten, spijkerjack, sjekkie draaien en in Rotterdams havenarbeidersaccent zeggen: ,,ik ben hierj zwàhr ovuh gefrusjtreejd''.

In het buitenland is die fase allang voorbij, maar hier is frustratie toegevoegd aan de ambtelijke managementtaal. Frustreetet roept bij mij beelden op van een leger witgejaste hulpverleners die Peres van een rustige toekomst voorzien in een aangepaste woning. ,,Don't you need a test by a Dutch keuringsarts? You can't go on like this''. No madam, Peres hoeft niet in de WAO.

Duidelijker was de vraag geweest of Peres niet teleurgesteld is over de situatie in zijn land, disappointed? Maar dat is een vraag naar de bekende weg.

Het tv-interview is een moeilijk vak. Dat bewijst De Firma Interview waar amateurs en een enkele professional zich ieder tien minuten op een prominente gast mogen uitleven. In de allerlaatste uitzending gisteren was de Amsterdamse burgemeester Cohen te gast. Aan het einde stelde presentator Marjoke Roorda vast dat ze helemaal waren vergeten om hem te vragen over het koninklijk huwelijk dat hij moet sluiten. Ongelukje. ,,Ik denk dat ik veel op de automatische piloot had kunnen beantwoorden'', troostte Cohen. En dat is waar, journalisten moeten over belangrijke kwesties vragen en politici moeten die vragen ontwijken. De ervaren `Haagse Kremlinoloog' kan uit de ontwijkende antwoorden toch een nieuw woordje vissen, dat gedurende anderhalf uur groot nieuws wordt om daarna snel in de vergetelheid te raken. Dat is niet uniek Nederlands.

De Firma Interview heeft tenminste nog komische momenten. Het getier van Reves partner Joop Schafthuizen, de handstand van minister van Boxtel, Pim Fortuyn die onder leiding van een bedrijfsconsultant met viltstift en grote flapover-vellen fantaseert over zijn liefde, zijn overleden moeder en broer die hij in het hiernamaals weer zou tegenkomen. Gisteren zat dichter Simon Vinkenoog bijna een halve minuut stil te lachen naar Cohen, omdat hij niets meer wist te vragen. Het werd een wedstrijdje ,,wie het langste kan staren'', Cohen minzaam teruglachend. Roorda had Vinkenoog niet anderhalve minuut voor zijn eindtijd van de stoel moeten halen. Ik had willen zien hoe ze die ongemakkelijke, lege momenten vulden.

Veel interviewers stellen geen vragen maar debatteren. Ze spenderen de helft van hun tijd aan lange inleidingen. Soms ontstaat er een aardig twistgesprek. Tussen de Frans-Algerijnse columnist Sylvain Ephimenco en minister Van Boxtel over integratie. Maar tussen de uitvoerig pratende VN-journaliste Margalith Kleijwegt en burgemeester Cohen vlotte het niet. Voor integratie van immigranten gaat Cohen met imams en moskee-besturen ,,praten''. Het lukte Kleijwegt niet om dat idee met vragen aan te vechten. Cohen lijkt duidelijker dan hij is. Dat komt omdat zijn ontwijkende antwoorden in goed Nederlands zijn gesteld en niet in lelijke ambtelijke taal.

De Firma Interview verdwijnt omdat het ten onrechte valt onder de definitie late night en late night is mislukt volgens de leiding van Nederland 3. Ze hebben het nooit echt geprobeerd. Net 3 houdt op met late praatprogramma's en er wordt inderdaad te veel gepraat, maar de maffe Firma met die moederlijke, gemaakt plat Rotterdams pratende presentatrice had voor mij nog wel een seizoentje extra kunnen krijgen. Frustrating.