Masada

Het artikel over Masada van Salomon Bouman (Thema Reizen, 8 januari) voegt niets toe aan wat de gemiddelde geïnteresseerde reiziger allang weet. Waarom verzuimt Bouman te vermelden dat niet iedereen gediend was van die massale zelfdestructie? Twee vrouwen en vijf kinderen verstopten zich en overleefden de slachting. Dankzij hen kon historicus Josephus Flavius in zijn boek De Joodse Oorlogen de dramatische toespraak van Eleazar weergeven, vanuit hun schuilplaats hadden zij immers gehoord hoe hun ultra-religieuze en nationalistische leider zijn volgelingen opriep tot zelfdoding. Het was hun geloofsovertuiging dat zij zich aan niemand dienden te onderwerpen, behalve aan hun eeuwige god. Dat dit `beter dood dan slaaf' credo niet aan allen besteed was, bewijzen de overlevenden.

Het zou ook interessant geweest zijn als Bouman had aangestipt dat Eleazar de facto aanvoerder van een zelfzuchtige, extreem-religieuze roversbende was, die hun voedselvoorraden aanvulden met nachtelijke rooftochten naar het noordelijk gelegen En Gedi, een oase met palmbomen en helder drinkwater, waar volgens de geschiedschrijving in ruil voor leeftocht heel wat bloed gevloeid is. De reiziger die zich wel door Boumans artikel wenst te informeren en in de laatste alinea leest dat men ,,de rots ziet opdoemen'' zal toch met verbazing naar de bij het artikel geplaatste foto getuurd hebben. Waar is de rots? We zien een hoop steen, maar met Masada heeft dit niets te maken. Wat we op de foto zien is het geërodeerde, kalkachtige gesteente dat kenmerkend is voor een groot deel van het landschap aan de voet van de bergen. De eigenlijke berg torent bijna 450 meter boven de Dode Zee uit, op de foto is er geen spoor van te vinden.

Ook rept Bouman van de mystieke sfeer die op het plateau bezit zal nemen van de reiziger. Dat was twintig jaar geleden ongetwijfeld het geval, ik onderging dat destijds ook zo. Maar nu? Een parkeerterrein met tientallen touringcars, een reusachtig restaurant- annex winkelcomplex met de gebruikelijke parafernalia en een gloednieuwe kabelbaan die de kakelende, met zonnebrand ingesmeerde toeristen naar boven hijst. Een rampzalige plek, dat Masada, toen als nu.