Krijgsgevangenen 1

Het verwachten dat het Rode Kruis uitsluitsel zal geven omtrent eventuele schendingen van mensenrechten bij gevangengenomen Al-Qaedastrijders zoals niet alleen Jack Straw, maar ook Hugo Young (NRC Handelsblad, 18 januari) impliciet doet, is naïef en kan voor de toekomst frustrerend zijn voor het werk dat het Rode Kruis doet.

Het Rode Kruis biedt hulp aan slachtoffers en gedetineerden. Ook aan diegenen die eventueel gemarteld of niet volgens de Geneefse conventie behandeld worden. Om toegang tot deze mensen te verkrijgen zullen zij nooit en te nimmer de instanties waar de gedetineerden onder vallen aan de internationale schandpaal nagelen. Dit zou immers ertoe kunnen leiden dat het Rode Kruis in de toekomst de bewuste groep gevangenen niet meer te zien zal krijgen.

Bij het lezen van het artikel van Young dringt zich de volgende vraag bij mij op: Is er voor de VS een internationaal-rechtelijk, danwel volgens de Geneefse conventie bepaald, verschil tussen de Talibaan-strijders en de Al-Qaeda-strijders? Ik doel hiermee op het feit dat de Talibaan uiteindelijk hun land verdedigden tegen een aanval: m.a.w. zij zijn krijgsgevangenen en kunnen derhalve niet worden `berecht' voor het opnemen van de wapenen tegen de VS, tenzij er sprake is geweest van het plegen van oorlogsmisdaden.

Zij dienen dan ook na afloop van de strijd overgedragen te worden aan Afghanistan. En wat zijn de Al-Qaedastrijders in internationaal-rechtelijke zin: terroristen (wat zijn dat?), spionnen, huurlingen (waar vallen die juridisch onder?) of ook krijgsgevangenen. Dit laatste, daar de VS het hele gebeuren officieel tot een `oorlog' heeft verklaard.