Whitbreadprijs gaat naar kinderboek

De Britse Whitbreadprijs voor literatuur is dit jaar voor het eerst toegekend aan een kinderboekenschrijver. Philip Pullmann (55) won de prijs van 30.000 pond (48.000 euro) voor The Amber Spyglass.

Kinderboeken waren tot vorig jaar uitgesloten van de Whitbreadprijs, die al 31 jaar met de Booker-prize concurreert om de hoogste status. Pullmann gold meteen als favoriet toen vorig jaar bekend werd dat kinderboeken konden meedoen in de finale, maar zei niettemin ,,flabbbergasted'' te zijn door de overwinning. Hij studeerde en doceerde Engels in Oxford, waar hij woont en schrijft in een tuinschuurtje. Zelf las hij in zijn jeugd voornamelijk strips.

De Whitbreadprijs wordt traditioneel in stappen toegekend. Een jury kiest eerst de beste boeken in vijf categorieën – romans, debuten, biografieën, poëzie en kinderboeken – die daarna kunnen dingen naar de hoofdprijs, de Book of the Year Award.

Het winnende boek is het derde deel van His Dark Materials, een serie avonturenboeken die is vergeleken met de klassieke Narnia-cyclus van C.S. Lewis. Pullman zei te zijn begonnen aan een vierde deel van wat oorspronkelijk als trilogie was bedoeld. De prijs is uitgelegd als een nieuwe snier naar Harry Potter-auteur J.K. Rowling, die ook al de shortlist van de Booker misliep. Pullmans werk richt zich op oudere kinderen en volwassenen. Goed en kwaad zijn bij hem minder van elkaar te onderscheiden dan in de avonturen van de tovenaarsleerling. Pullman is met twee miljoen verkochte exemplaren ongekend populair in de Verenigde Staten. En controversieel, omdat hij heeft gezegd een kruistocht te willen voeren tegen de ,,orthodoxe, authoritaire doctrine'', die religieus-rechts zou willen vestigen. In The Amber Spyglass betreden zijn hoofdpersonen, Lyra en Will, opnieuw parallelle werelden vol heksen en fabeldieren. God blijkt een engel die sterft, Maria is een gevallen vrouw en veel speelt zich af tegen de achtergrond van ontluikende seksualiteit.

Rond de prijs deed zich ook dit jaar het gebruikelijke minirelletje voor dat, vermoedelijk volgens plan, wel publiciteit maar nauwelijks schade oplevert. Kritiek was er dit jaar op de vermeend lichte samenstelling van de jury onder leiding van tv-journalist Jon Snow, met onder meer filmactrice Saffron Burrows (Enigma) en atlete Denise Lewis. De uitreiking zelf werd opgeschrikt door geruchten over het uitlekken van de winnaar, waardoor de wedkantoren van William Hill mogelijk zware verliezen hebben geleden.