Ophef rond priester Braun

De regering ziet geen aanleiding om Rafael Braun, de Argentijnse priester die een rol zal spelen tijdens het huwelijk van kroonprins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta, van de plechtigheid te weren.

De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) reageerde vanmorgen op de ophef die ontstond rond de figuur van Braun, door een artikel in Vrij Nederland. De in Argentinië woonachtige journalist Jan Thielen schrijft hierin over `het zwarte verleden van pater Rafael Braun'. De priester maakte volgens Thielen van het tijdschrift Criterio, waar hij van '78 tot '89 hoofdredacteur was, ,,een wel heel volgzaam blad'' voor het militaire regime van dictator Videla. Jorge Zorreguieta, Máxima's vader, was lid van die junta-regering tussen 1976 en 1981. In de `vuile oorlog' die de militairen toen tegen `subversieve elementen' voerden, `verdwenen' tienduizenden mensen. Volgens Thielen ,,roemde Braun de `morele autoriteit' van Videla'' in Criterio.

Vanochtend vroegen Kamerleden van PvdA en SP opheldering van het kabinet over het verleden de Argentijnse priester ,,Ik verwacht dat ook het kabinet streeft naar een onomstreden plechtigheid'', aldus PvdA'er Rehwinkel.

De RVD liet in een verklaring weten dat ,,de regering heeft nagegaan of er feiten en omstandigheden zijn'', die het vervullen van een beperkte rol door Braun bij de huwelijksinzegening ,,in de weg zouden kunnen staan''. ,,Hiervan is niet gebleken'', aldus de RVD. Hoofddirecteur E. Brouwers van de dienst wilde niet zeggen waaruit het onderzoek heeft bestaan of wie het heeft verricht.

In zijn boek Zorreguieta, een biografische schets, dat eind vorig jaar verscheen, schreef Thielen nog: ,,Tijdens de dictatuur heeft Braun overigens meer dan eens publiekelijk een kritische stem laten horen over schendingen van mensenrechten.'' Gisteravond zei hij telefonisch desgevraagd dat die passage ,,een fout'' was. ,,Ik heb mij daarbij laten leiden door commentaar van anderen.''

Thielen, die naar eigen zeggen ,,gisterochtend'' (Argentijnse tijd) de jaargangen van Criterio doorkeek op de commentaren van Braun, voegt eraan toe dat hij de priester zelf sprak voor zijn boek over Jorge Zorreguieta. Hij heeft hem toen ,,niet specifiek gevraagd of hij nog achter Videla staat''. Wel zou Braun hem hebben voorgehouden dat het ,,onvermijdelijk is om te folteren bij de bestrijding van de subversie''.

De Utrechtse hoogleraar T. Robben citeerde vanochtend door de telefoon uit Criterio van Braun een aantal passages die een heel ander beeld geven van diens opvattingen. Dat zijn passages waarin Braun het militaire regime openlijk maant toch zo langzamerhand afstand te doen van de macht en de weg vrij te maken voor de ,,civiele maatschappij''. Hij benoemde de misstanden van het regime, zoals de ontvoeringen, de moorden en de inperking van persvrijheid.

Bovendien publiceerde Criterio in 1980, toen Braun hoofdredacteur was, een brief van Emilio Mignone, een vooraanstaand mensenrechtenactivist. In die brief haalde Mignone fel uit naar een omstreden wet van de junta. Voorafgaand aan de publicatie had Mignone hierover gesproken met Braun die, in Mignones woorden, ,,met aandacht naar hem luisterde''.

Robben, een cultureel antropoloog, deed onderzoek naar de zogenoemde vuile oorlog in Argentinië in de jaren zeventig en tachtig. Hij sprak in dit kader ook zelf twee uur lang met Rafael Braun, op 10 oktober 1989. Volgens Robben is hij Braun ,,in de geschriften niet tegengekomen als extreem-rechts of katholiek-nationalistisch''.

In een televisie-interview dat vrijdag werd uitgezonden zei Máxima over Braun: ,,Dat is een Argentijnse priester, een vriend van mij, eh ja, een priester van mij, maar ook een vriend van de familie. Geweldige man. Eh... heel inspirerende man.''