Happy few

Het valt te betreuren dat de Kamer de ontwikkeling van zogeheten `topstudies' voor bijzonder getalenteerde studenten in de weg staat door grenzen te stellen aan de hoogte van het collegegeld. Het argument van PvdA en CDA dat een hoger collegegeld de `toegankelijkheid' van deze opleidingen bemoeilijkt, klinkt nobel, maar is uit de tijd en onjuist.

Het lijkt erop dat het kabinetsvoorstel om universiteiten tot 6.800 euro voor een dergelijke opleiding te laten vragen het niet zal halen. Het is te hopen dat minister Hermans zich daar niet bij neerlegt. Maximaal 6.800 euro is een overzichtelijk bedrag voor een opleiding van doorgaans één jaar dat op de particuliere markt voor postdoctoraal onderwijs geen verbazing wekt. Een dergelijk bedrag is een investering die particulier gefinancierd kan worden. Minister Hermans stelde terecht dit bedrag via een lening bij de overheid ter beschikking. Daarmee is de grond onder het verwijt van studies voor de `happy few' vervallen. Het behoort aan de studenten of hun ouders toe om te kiezen of zij een dergelijk bedrag overhebben voor een verbeterde opleiding. Nederland is een rijk land met een hoge levensstandaard. 7.000 Euro kan ook gespaard worden. Of er kan van kindaf voor worden gereserveerd. Aangezien de student individueel van de topopleiding profiteert, dient hij er ook, naar verhouding, extra voor te betalen.

Nederland heeft topleidingen hard nodig – universiteiten concurreren tegenwoordig op de Europese markt, waar geen taboe op selectie aan de poort en loon naar werken heerst. Als kwaliteit te koop is moet het ook mogelijk zijn om het in dit land aan te schaffen. Het onderwijssysteem in Nederland is te uniform; dergelijke topopleidingen zijn een welkome uitbreiding. Waarom moeten getalenteerde studenten genoodzaakt worden uit te wijken naar andere landen, als daar wel de opleidingen bloeien die in hun vak het hoogst staan aangeschreven? Ook dat zijn vaak geen goedkope keuzes. Ook dat is een vorm van `toegankelijkheid' van het onderwijs waarvoor de politiek zich sterk zou moeten maken. Hogere collegegelden in bijzondere gevallen zijn geen drama het onvoldoende ontwikkelen van topstudies in Nederland is dat wel.