`De dealer zei dat slikken veilig was'

In elk vliegtuig dat van de Antillen naar Nederland gaat, zitten twintig bolletjesslikkers. Er gaan tien vluchten per week. Het is makkelijk ronselen op de eilanden.

Het gespreksonderwerp bevalt hem niet. Schichtig draait hij van links naar rechts. Komen er mensen voorbij, dan praat hij op fluistertoon. Vorig jaar, bekent Kenneth (23) uit Willemstad, bracht hij een halve kilo cocaïne naar Nederland. Als bodypacker en bolletjesslikker. Dat leverde hem ruim 5.000 Antilliaanse gulden op, zo'n 3.500 euro.

Hij kocht er een kostbaar horloge voor, ook een voor zijn meisje. Ze aten geregeld buiten de deur, kochten een gsm en 's zondags gingen ze dansen op Mambo beach. Later kreeg hij ,,veel spijt'' van zijn drugsreis naar Amsterdam. Hij ging nadenken over de risico's die hij had genomen – ,,stel dat zo'n cocaïnebolletje was geknapt, zou er dan een dokter in het toestel zitten?'' – en nog meer over zijn eigen veiligheid.

Van een vriend hoorde hij dat de grote drugsdealers koeriers als hij soms proberen te dwingen wéér te gaan. Met forse dreigementen. Kenneth moet er niet aan denken, hij wil het ,,nóóit'' meer. Hij begeeft zich tegenwoordig minder op straat dan vroeger.

En dan is hij uitgepraat. ,,Ik moet weg, nu meteen.'' Terwijl hij de Koningin-Wilhelminabrug afloopt zegt hij nog: ,,De bewaking op vliegveld Hato is zo verscherpt, dat je meteen de klos bent.''

De vaste Kamercommissie voor Antilliaanse en Arubaanse zaken, onder leiding van Paul Rosenmöller (GroenLinks) hoorde gisteren van Justitie in Willemstad dat per vlucht zo'n twintig bolletjesslikkers naar Nederland gaan. Er zijn tien vluchten per week. Een derde van die koeriers wordt op Hato opgepakt en vastgezet, aldus commissielid C. van der Knaap van het CDA, die was geschrokken bij het zien van de ,,erbarmelijke ruimten'' waarin ,,te veel'' gevangenen zaten. Verleden jaar arresteerde de politie op Curaçao (140.000 inwoners) 964 volwassenen, zegt directeur I. Rojer van de reclassering. Ruim 800 van hen, onder wie 220 niet-Antillianen, kwamen hier terecht; 72 procent bleek drugsovertreder. Dat aantal is volgens Rojer in 2001 ,,explosief gegroeid'' door de bolletjesslikkers.

Verslaafde Etienne, een van de 1.500 drugsgebruikers op Curaçao, staat bij de toegangspoort van het `inloophuis' van de Fundashon pa Maneho di Adikshon (FMA), de koepel van de plaatselijke verslavingszorg. Of hij bolletjesslikker of bodypacker zou willen worden? Nee, veel te link. Maar hij is wel eens benaderd. ,,Ik kon zo vijf- of tienduizend gulden krijgen. Tenminste dat zeiden die mannen.''

Bekenden van hem deden het wel, zegt Etienne ,,die vonden probleemloos dealers, die verder de weg wezen. Dat ging altijd via-via, er waren Antillianen bij betrokken, maar ook veel buitenlanders. Op een gegeven moment zaten ze in een of ander appartement, ik geloof in Scharloo, tegenover een stel Dominicanen en Nigerianen. Die beschikten over valse paspoorten en beloven veel geld. Zegt u het maar, zeiden ze.''

In het keurige opvanghuis de veertig dagelijkse bezoekers houden het gebouw zelf schoon vertelt FMA-coördinator Jacqueline Vilchez dat ,,niet zo heel veel drugsgebruikers'' als bolletjesslikker optreden. ,,Heel simpel, omdat ze door hun uiterlijk makkelijk worden herkend door de douane. Een junk die per se toch wil smokkelen, verblijft gewoonlijk enige dagen bij de grote dealers in huis. Om af te kicken, aan te sterken, te eten.''

Vilchez toont vanuit haar auto buurten van Willemstad die door drugs worden geteisterd. Zwaan en Joshi en in het bijzonder Scharloo vallen op. Krakers, hoeren, krakkemikkige en dichtgespijkerde huizen. Invallen door de politie zijn hier aan de orde van de dag, zegt Vilchez.

De arrestanten verdwijnen in de gevangenis, waar ze goede bekenden tegenkomen: de bolletjesslikkers. ,,Naïeve bolletjesslikkers'', zegt directeur Irene Rojer van de reclassering. ,,Rationeel weten ze dat ze hun gezondheid ernstig in gevaar brengen, maar iedereen denkt: `dat overkomt mij niet'. Sommigen hebben zich ook laten misleiden. `De dealer heeft me verzekerd dat het veilig is, dat er niks kan gebeuren', vertellen ze dan tegen ons.''

De reclassering heeft diverse soorten bolletjesslikkers onder haar hoede, zegt Rojer: mensen die met de smokkel een luxueuze vakantie willen verdienen of een aanbetaling doen voor een auto. Maar ze komt ook ,,tal van schrijnende gevallen'' tegen. ,,Gezinnen in de bijstand, die het op dit dure eiland moeten stellen met maximaal 140 Antilliaanse gulden (een kleine 100 euro) per twee weken. Dan voelt de oudste zoon van zo'n familie zich gewoon verplicht om bij te springen.''