Zweedse tennis snakt naar zuurstof

Het Zweedse tennis verkeert in een crisis en de saaie Thomas Johansson lijkt ongeschikt om de sport in zijn land een nieuwe impuls te geven. ,,Dan moet ik mijn haar rood verven of in een string gaan spelen.''

Met Thomas Johansson in de halve finales van de Australian Open houdt het Zweedse tennis een traditie in stand. Voor de zeventiende keer in de afgelopen dertien jaar meldde een Zweed zich in Melbourne bij de laatste vier, maar die prestaties worden door het Zweedse volk niet meer opgemerkt. De tennissport in Zweden verkeert in een crisis en in dat opzicht kwam het slecht uit dat de saaie Johansson vandaag in de kwartfinales zijn charismatische landgenoot Jonas Björkman versloeg: 6-0, 2-6, 6-3 en 6-4.

De 26-jarige Johansson beseft dat hij vanwege zijn introverte karakter geen idoolfunctie kan vervullen in een sport die grootheden voortbracht als Borg, Wilander en Edberg. ,,Dan moet ik mijn haar rood verven of in een string gaan spelen'', zei Johansson. Gevoel voor humor kan hem niet worden ontzegd, maar dan moet hij eerst zijn uniform hebben uitgetrokken. De nummer één van Zweden tennist immers als een zakenman, die geen minuut op de baan wenst te verspillen. Zijn mechanische spel wekt de indruk dat hij op batterijen loopt. Vooral zijn dubbelhandige backhand is griezelig efficiënt. Maar je zou bij Johansson graag de stroom uit willen schakelen om te ontdekken of achter die klinische verpakking een mens van vlees en bloed schuilt.

Desondanks bereikte Johansson vandaag de halve finales van de Australian Open, maar volgens hem zal hij het toernooi moeten winnen om het imago van de tennissport in Zweden te verbeteren. Slechts vier Zweden plaatsten zich voor het hoofdtoernooi in Melbourne een historisch dieptepunt en ze dienden bovendien elkaar te verslaan om zich aan de anonimiteit te ontworstelen. De Zweedse media namen echter niet de moeite om naar Australië te reizen. Dat irriteerde Johansson in hoge mate, maar hij vermoedde ook de reden. ,,Kijk naar mij, ik ben niet interessant genoeg, terwijl het tennis in mijn vaderland dringend een nieuwe impuls nodig heeft.''

Vorige week kozen de Zweden het beste sportteam in de geschiedenis van het Scandinavische land. Johansson, verbitterd: ,,Het Zweedse voetbalelftal dat op het WK van 1994 in Amerika een bronzen medaille won, eindigde als eerste. De handballers waren tweede. De tennissers waren niet eens genomineerd, dat illustreert hoe de Zweden over tennis denken. Zweden heeft de Davis Cup zeven keer gewonnen, maar we tellen niet meer mee. Het Zweedse tennis snakt naar een nieuwe kampioen, naar een speler die een grandslamtoernooi wint. Of ik dat kan zijn? Zoals ik nu speel, acht ik me staat de titel in Melbourne te veroveren. Maar ik vrees dat niemand daar in Zweden van wakker zal liggen.''

Als Johansson de uitstraling van Björkman zou hebben, had hij de desinteresse in eigen land wellicht kunnen doorbreken. Scherp was vandaag dan ook het contrast tussen de twee Zweden die elkaar een plaats in de halve eindstrijd betwistten. Uit respect voor zijn vriend en collega weigerde Björkman zijn repertoire van theatrale gevoelsuitingen te tonen en daarmee deed hij zichzelf te kort. Geïmponeerd door de dominante aanwezigheid van Björkman verschrompelde de Engelsman Tim Henman zondag tot een bleke kostschooljongen.

Johansson was allang blij dat de Zweedse fans in de Rod Laver Arena zelfs na de vernederende 6-0 in de eerste set niet openlijk hun sympathie betuigden aan Björkman, terwijl hun drankgelagen in Melbourne toch deels door hem worden gefinancierd. ,,Jaarlijks drink ik een biertje met de Zweedse supporters om ze te bedanken voor hun steun'', vertelde Björkman. ,,Ik werd zelfs gebeld door een man die nog één keer van zijn vrouw naar Melbourne mocht. Zijn vriend had een loterij in het Britse voetbal gewonnen, waardoor ze hun reis konden betalen. Helaas gaan we nu sneller aan het bier dan ik had gehoopt.''

Kritiek uitte Björkman op het omstreden besluit van de toernooi-directie in Melbourne om het dak boven de Rod Laver Arena en de nieuwe Vodafone Arena ook vandaag te sluiten, zodat het programma ondanks de regen normaal kon worden afgewerkt. ,,Zo wordt de Australian Open een toernooi met twee gezichten'', meent Björkman. ,,We speelden nu een indoorpartij, waarbij Johansson met zijn sterke service in het voordeel was. In de open lucht speel je onder totaal andere omstandigheden. De directie van de Australian Open moet zich spiegelen aan de All England Club op Wimbledon. Die haalt al honderd jaar de schouders op over een regenbui.''

De beste dubbelspeler ter wereld weet ook dat zijn land niet op een nieuwe clown, maar op een nieuwe Borg of Edberg wacht. ,,Het voornaamste probleem is dat de meeste Zweden nog in het verleden leven'', zei Björkman. ,,Hoewel we vorig jaar nog vier spelers in de top-50 hadden, werd dat in Zweden als een afgang gezien. Zoveel sporten zijn inmiddels populairder dan tennis dat twee Zweden in de kwartfinales van een grandslam niet meer opvallen.''