Peking nog terughoudend in spionagekwestie

China verwacht ,,geen enkel gevolg'' voor de Amerikaans-Chinese betrekkingen naar aanleiding van de berichten dat het officiële vliegtuig van president Jiang Zemin vol zou zitten met afluisterapparatuur van Amerikaanse makelij. Dat heeft een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, Sun Yuxi, vandaag gezegd.

Berichten over de kwestie, afgelopen weekeinde in het nieuws gebracht door een Amerikaanse en een Britse krant, kon hij niet bevestigen. Ook liet Sun zich niet uit over de vraag of president Jiang de zaak ter sprake zal brengen tijdens een topontmoeting met de Amerikaanse president George Bush, volgende maand in Peking.

Sun wees er op dat China een ,,vredelievend land'' is, dat geen bedreiging vormt voor andere landen. ,,Het is dan ook nergens voor nodig om China af te luisteren.''

Dat China de zaak zo licht van tafel veegt duidt er mogelijk op dat elementen binnen de Chinese top, die al sinds september van de kwestie op de hoogte moet zijn geweest, bij de zaak betrokken zijn. Vermoed wordt dat China heeft geprobeerd de zaak binnenskamers op te lossen, en dat kan bepaalde groepen in het verkeerde keelgat zijn geschoten. In een poging de Chinese overheid of (onderdelen van) het leger in verlegenheid te brengen zou de zaak naar de buitenlandse pers zijn gelekt.

Het nieuws over de kwestie moet naar buiten zijn gebracht door mensen met zeer goede contacten binnen het militaire apparaat, dat in deze zaak zelf de nodige boter op het hoofd heeft. Het vliegtuig, dat in Texas een jaar lang werd omgebouwd tot luxe-vervoermiddel voor de Chinese president, hoorde namelijk 24 uur per dag bewaakt te worden door officieren van de Chinese luchtmacht. De 27 microfoontjes kunnen alleen zijn ingebouwd omdat China op zijn minst steken heeft laten vallen bij de bewaking van het vliegtuig. Maar misschien is het nog een graadje ernstiger, en werden de Chinese officieren omgekocht door de CIA. Ook is het mogelijk dat zij de afluisterapparatuur zelf hebben aangebracht in opdracht van het Chinese leger, of van facties binnen de Chinese partijleiding die Jiang niet welgezind zijn. In dat geval zou er van Amerikaanse betrokkenheid in het geheel geen sprake zijn. Dat zou goed verklaren waarom China de mogelijk gênante zaak het liefst zo snel mogelijk weer uit de internationale publiciteit laat verdwijnen.

China's reactie van nu staat in scherp contrast met Pekings opstelling in april. Toen moest een Amerikaans spionagevliegtuig een noodlanding maken op het Zuid-Chinese eiland Hainan, nadat het in botsing was gekomen met een Chinees gevechtsvliegtuig. China hield de bemanning elf dagen vast en veroordeelde het ,,schaamteloze hegemonisme'' van de VS.