Ondiplomatieke diplomaat

De val van Michael Steiner, in november afgetreden als belangrijkste adviseur voor buitenlands beleid van de Duitse bondskanselier Schröder, was niet diep. De smadelijke aftocht in verband met de zogenoemde kaviaar-affaire maakte uiteindelijk zelfs de weg vrij voor een opzienbarende internationale promotie: op voordracht van VN-secretaris-generaal Kofi Annan is Steiner gisteren benoemd tot hoofd van het VN-bestuur in Kosovo, UNMIK. Steiner volgt in die functie de Deen Hans Haekkerup op, die onlangs onverwachts aftrad. Vertegenwoordigers van zowel de Albanezen als de Serviërs in Kosovo hebben verheugd op de benoeming gereageerd.

In november lekte uit dat Steiner tijdens een reis met de kanselier uit zijn slof was geschoten tegenover militairen van de Duitse ambassade in Moskou. Na een lange en vermoeiende reis door Azië werd het Duitse regeringstoestel op het vliegveld van Moskou door pech achtervolgd. Steiner schold een militair uit voor Arschloch. Als ze dan toch zo lang moesten wachten, riep Steiner bovendien, moest de militair maar voor kaviaar zorgen. De man diende een klacht in, de kwestie werd publiek en boulevardkrant Bild riep de kanselier op Steiner te ontslaan. Aldus geschiedde.

Schröder ontdeed zich daarmee van een allerwegen als briljant afgeschilderde medewerker, die in 1981 in de diplomatieke dienst kwam en die in verschillende functies in Oost-Europa en voormalig Joegoslavië furore maakte. In 1989 baarde Steiner opzien in Praag, waar hij als attaché voor pers en politiek werkzaam was. Vijfduizend vluchtelingen uit de toenmalige DDR zochten destijds hun toevlucht op het terrein van de Duitse ambassade om zo naar West-Duitsland te geraken. Steiner hielp toen wanhopige OostDuitsers over het metershoge hekwerk rond de ambassade te klimmen.

In de jaren negentig groeide de jurist uit tot Balkan-specialist. Hij vertegenwoordigde Duitsland in de zogenoemde Contactgroep die naar mogelijkheden zocht om de oorlog in Bosnië te beëindigen. Later werd Steiner de plaatsvervanger van de Zweed Carl Bildt, de Hoge Vertegenwoordiger van de VN voor Bosnië, belast met uitvoering van Dayton-vredesakkoord. Steiner was Bildt in 1997 graag opgevolgd, maar de regering-Kohl voelde op dat moment niet voor een grotere betrokkenheid in Bosnië. Een jaar later volgde Steiner onder de net aangetreden regering-Schröder Joachim Bitterlich op als belangrijkste kanseliers-adviseur voor buitenlands beleid.

Steiner staat bekend als een ,,ondiplomatiek diplomaat'', die niet schroomt om uit de coulissen te treden en in Berlijn weinig vrienden maakte met een als arrogant en bruusk omschreven optreden. Nadat details uit een vertrouwelijk gesprek tussen Schröder en de Amerikaanse president George Bush waren uitgelekt, gold Steiner als beschadigd. De scheldpartij in Moskou deed de rest.