Ik voel me bedrogen

Pim Molenaar: ,,Het plaatje is uitgekomen in 1967. Els was dat jaar gezakt voor de MMS, maar de tweede keer slaagde ze en nou zit ik me af te vragen of `Gezakt of Geslaagd' daar mee te maken had. Het zou opgenomen kunnen zijn in het jaar tussen het zakken en het slagen in. Ze kon goed leren. Waarom ze nou zakte... Het kan zijn dat ze haar dag niet had.

,,Ze droomde van een zangcarrière, zoals een jonge meid van zeventien, achttien dat doet. Ze had naar de toneelschool gewild, of iets in die richting, maar m'n ouders zeiden: `Als je daarin groot wil worden, moet je wel heel goed zijn.'

,,We waren thuis met z'n vijven: vader, moeder en drie kinderen. Els was de jongste. Ze was een vrolijke, ongecompliceerde meid, we konden goed met elkaar overweg. Ik was haar lievelingsbroer.

,,Els had een hartsvriendin met wie ze voor de spiegel in de slaapkamer tweestemmig populaire liedjes zong – `Marina' en dat soort dingen. Fonetisch natuurlijk, en dan proestten ze het uit. Op een gegeven ogenblik wilde ze graag een gitaar hebben, en of ze die zelf gekocht heeft of van mijn ouders kreeg, dat weet ik niet meer. Het was een eenvoudig ding, en ze heeft zichzelf leren spelen, maar ze wilde ze kennelijk iets professionelers en toen kwam er een muziekleraar aan huis die haar een paar uur per week les gaf. Een beetje hobbyistisch allemaal, maar ik denk wel dat ze er iets aan gehad heeft. En toen is dat liedje gemaakt. De tekst en de muziek heeft ze zelf geschreven, in elkaar geflanst zal ik maar zeggen: `Gezakt of geslaagd, het kan me niets meer bomme / zonder dat papiertje zal ik ook wel verder komme / gezakt of geslaagd / ik zit er niet meer mee / werken voor 't papiertje brengt mijn stemming naar benee.' Het was een beetje rebels, een soort `protestsong'.

,,Tijdens haar middelbareschooltijd liep ze altijd met een gitaar rond te sjouwen. Ze werd gevraagd op schoolfeestjes en cabarets en kreeg steevast de zaal plat. Ze had een enorme uitstraling en een opvallend sterke, enigszins doorrookte stem. Het was iemand die durfde.

,,Wij waren een keer bij kennissen op een verjaardag. Ze speelde wat en zong: `Gezakt of geslaagd'. Een van de aanwezigen bleek producer te zijn en die man zei: `Goh, dat klinkt leuk, daar gaan we een plaatje van maken.' Nog geen week nadat ze hem had ontmoet, was hij haar manager en stond ze in de studio voor een plaatopname.

,,Vlak voordat de opnamen werden gemaakt kreeg Els een gewijzigde tekst in haar handen gedrukt. Ter wille van het commerciële succes had haar manager een van de oorspronkelijke coupletten veranderd.

,,Het plaatje is uitgebracht in mei, vlak voor de eindexamenperiode. Je kan je voorstellen dat iemand 's morgens met die muziek op de radio aan het ontbijt zit en daarna opgaat voor het examen. Jan van Veen zou het gaan `pluggen' bij radio Veronica. Het was voor Els heel spannend. Dat plaatje was voor haar een soort doorbraak. We dachten allemaal: dit kan niet anders dan een hit worden.

,,Als je een plaatje uitbrengt, dan staan daar namen op hè? Toen ze uiteindelijk haar singletje in handen kreeg, bleek dat op het label de naam van haar manager als componist stond vermeld. Vanwege de veranderingen die hij in de tekst had aangebracht, had hij het nummer op zijn naam gezet. Als het plaatje ging lopen waren de royalty's voor hem. Toen Els dat hoorde, is ze vreselijk pissig geworden en heeft het verhaal aan al haar vrienden en vriendinnen verteld. Via de plaatselijke `tam tam' kwam het bij het Amstelveens Weekblad terecht en die hebben haar uitgenodigd voor een interview. `Ik voel me bedrogen' stond er als kop boven, en: `Beginnend zangeresje in conflict'.

,,Het werd een rel. Die manager beweerde dat het een vergissing was van de platenmaatschappij, maar daar had hij weer rondgebazuind dat het nummer door hem geschreven was. Els wilde niets meer met die man te maken hebben. Het plaatje werd daarna niet meer gedraaid. De manager bleek ook nog eens diskjockey te zijn bij Veronica.

,,M'n ouders zeiden: `Die harde showbusiness... moet je daar nou wel in doorgaan?' Het werd door hen niet erg gestimuleerd. Volgens mij heeft ze na die teleurstelling een besluit genomen en er een punt achter gezet. Ze heeft in ieder geval nooit meer gezongen.

,,Het hele gebeuren had zich binnen de periode van een maand afgespeeld. Na het eindexamen heeft ze bij Schoevers haar secretaressediploma gehaald en is op kantoor terechtgekomen. Ja, ze moest toch wat. Toen is ze getrouwd en heeft twee kinderen gekregen. Na een jaar of veertien ging het huwelijk mis en daar heeft ze veel verdriet van gehad. Maar ze had haar baan, ze hockeyde, ze tenniste. Ze kreeg weer lol in het leven.

,,Tot ze in 1994 ziek werd. De dokter dacht aanvankelijk dat het psychisch was. Spierspanningen of zoiets... Maar na verloop van tijd werd het erger. Uiteindelijk werd ze in het ziekenhuis onderzocht en toen kreeg ze de mededeling dat het binnenkort afgelopen zou zijn. Ze zei alleen maar: `Wel verdomme.' Ze had iets van: als het eindigt bij dit leven, dan zou ik dat wel heel oneerlijk vinden.

,,Ze had zo graag verder gewild. We hebben nog geprobeerd om haar met haar ex-man in contact te brengen, om wat dingen recht te breien, maar dat kon ze niet meer aan.

,,In 1994 is ze overleden. Ze was 46. Haar kinderen hebben nog een exemplaar van dat plaatje. Het was maar een kleine oplage driehonderd of zoiets, en er is ook bijna niks van verkocht.''

`Gezakt of geslaagd' is te vinden op de cd `From the kitchen to the garage' (Distortion-Waterpipe Records)