`Topspelers hebben gebrekkige mentaliteit'

Coaches van het betaalde voetbal vroegen zich gisteren in Zeist af of de `Hollandse School' heeft afgedaan. Discussies leidden tot minimaal één belangrijke conclusie: het ontbreekt `onze' topspelers aan de juiste mentaliteit.

Er schort het een en ander aan de coaching, begeleiding en opleiding van de Nederlandse topvoetballers. Dit is een van de oorzaken waarom de clubs en de vertegenwoordigende elftallen internationaal niet meer met de top meedoen. De coaches betaald voetbal, verenigd in de CBV, kwamen gisteren tijdens hun jaarlijkse symposium gezamenlijk tot die conclusie. Maar toen aan het einde van de middag de vraag werd gesteld wie het initiatief dient te nemen om deze situatie ten goede te keren, meenden 64.6 procent van de aanwezigen dat de KNVB daarvoor de aangewezen instantie is. Dat stoorde CBV-directeur Jan Reker. De voormalige trainer van PSV en CBV-voorzitter Han Berger, technisch directeur van FC Utrecht, vinden juist dat de coaches de handschoen moeten oppakken.

De voetbalbond fungeert de laatste jaren steeds meer als een service-instituut. ,,Bovendien'', verkondigde directeur Henk Kesler, ,,wordt er in het beleidsplan van de KNVB meer vrijheid gegeven aan de clubs''. Daarom wilde Kesler beslist niet beloven dat Zeist buiten het veel omvattende Masterplan voor het jeugdvoetbal, ook nog eens de top in goede banen probeert te leiden. ,,Hoewel de CBV al jaren een gewaardeerde gesprekspartner is van de KNVB.''

En zo blijft waarschijnlijk alles zoals het is. Hoewel er toch heel wat bressen werden geschoten in de Hollandse School, de verzamelnaam van de coaching en opleiding van het Nederlandse voetbal, dat sinds de introductie van Rinus Michels decennia lang als een ideaalplaatje werd beschouwd. En dan kwam het tactische aspect, het aanvallende spel op de helft van de tegenstander, al of niet met vleugelaanvallers, gisteren merkwaardig genoeg nog niet eens aan de orde.

Een panel, dat bestond uit Martin Jol (RKC), Wim Rijsbergen, Hans Kraay sr. (tv-analyticus en werkzaam geweest bij Ajax, Feyenoord en PSV), George Leekens (Roda JC, voormalig bondscoach België) en Sef Vergoossen (Racing Genk, ex-Roda), reageerde op een aantal stellingen. De in de zaal aanwezige coaches (velen, zoals Koeman van Ajax en Gerets van PSV, ontbraken) mochten hierover stemmen.

Van de toehoorders was 68.3 procent het eens met de stelling dat Nederlandse spelers niet de instelling en de mentaliteit hebben om internationaal te overleven. Tweederde vond niet dat Nederlandse voetballers in de top fysieke kracht en explosiviteit te kort komen.

Een bloemlezing uit de opvattingen.

Rijsbergen: ,,Ik had die Keane van Ierland als ik Overmars was geweest in de eerste minuut een ongelooflijke doodschop teruggegeven. Misschien waren we dan beiden van het veld gestuurd, dat moet dan maar. Als ik vroeger verloren had zat er geen deur meer in de kleedkamer. Ik was dagen niet aanspreekbaar. Tegenwoordig grijpen de spelers na een nederlaag lachend naar hun GSM om af te spreken waar ze 's avonds gaan eten en stappen. Ze moeten blij zijn dat ze zoveel verdienen. Bij Feyenoord ging ik als voetballer vaak een half uur draaien en kappen met Wiel Coerver. Als je dat tegenwoordig wilt doen, vragen ze of je niet wat leukers kunt bedenken.''

Leekens: ,,Het moet inderdaad altijd leuk en plezant zijn. Zo is het leven niet. Voetbal is als de wet van Darwin. De sterkste blijven over.''

Vergoossen: ,,Ierland-Nederland was een momentopname. In het buitenland worden internationals drie keer per week getest op hun mentale weerbaarheid.''

Kraay: ,,Je hebt mentaal sterke en minder sterke spelers. Dat is niet trainbaar.''

Jol: ,,De mentaliteit is nu eenmaal anders geworden. Je moet zorgen dat je elftal een eigen speelwijze en gezicht heeft. Alleen je best doen om te winnen is niet voldoende. In het buitenland wordt veel meer getraind op standaardsituaties.''

Leekens: ,,Dat Nederland zich niet kwalificeert is eenmalig. Geven wij de spelers wel genoeg verantwoordelijkheid? Duwen wij ze niet te veel in dezelfde richting? Het afzien en pijn hebben wordt steeds minder.''

Kraay: ,,Te veel spelers denken dat ze een dikke nek hebben en zich slecht en ongedisciplineerd kunnen voorbereiden op een wedstrijd.''

Jol: ,,Het ligt niet aan de mentaliteit, maar aan naïef tactisch voetbal dat we vaak spelen. In fysiek opzicht zit er een hiaat tussen spelers van 17 en 21 jaar. Er wordt in de opleiding geen aandacht geschonken aan technische en tactische vaardigheden.''

Foppe de Haan (Heerenveen, vanuit de zaal): ,,Ik ben voorstander van fysieke trainingen als voetballers daar lichamelijk rijp voor zijn. In de Champions League kwamen we juist tegen een ploeg als Olympique Lyon op dat gebied te kort. Van Nistelrooy en nu weer Lurling zijn bij ons fysiek sterker geworden.''

Vergoossen: ,,We moeten niet de krachthonken in. Laat het rennen en rammen maar aan andere landen over.''

Rijsbergen: ,,We leiden te weinig specialisten op. Heel veel spelers willen alles kunnen.''

Jol: ,,Van de opgeleide spelers bestaat negentig procent juist uit aanvallers. Want een vader wil graag kunnen zeggen dat zijn zoon drie keer heeft gescoord.''

Vergoossen: ,,Uit een andere bijeenkomst bleek dat zeventig procent van onze oefenstof bestaat uit aanvallende intenties.''

Kraay: ,,Maar meest elementaire beginselen als rugdekking geven aan je ploeggenoten zie je steeds fout gaan.''

Jol: ,,Het missen van een strafschop heeft niets met mentaliteit te maken. Baggio, Van Basten en Platini misten ook op belangrijke momenten een penalty.''

Kraay: ,,Waarom namen Lenstra, Wilkes en Cruijff nooit een strafschop, terwijl ze zo'n goede traptechniek hadden?''

Vergoossen: ,,Het nemen van een strafschop is een specialiteit.''

Kraay: ,,Een trainer moet trainen en niet bezig zijn met het vertrek van de spelersbus.''

Jol: ,,Tijdens de opleiding kreeg ik tachtig uur les in management. Daar heb ik veel van opgestoken.''