Toestel van Chinese president `vol bugs'

De inlichtingendienst van China heeft afluisterapparatuur aangetroffen in het nieuwe officiële toestel van de Chinese president Jiang Zemin. Het toestel, een Boeing 767-300 van Amerikaanse makelij, zou zeker 27 piepkleine en zeer geavanceerde microfoontjes bevatten die zaten ingebouwd in ondermeer het hoofdeinde van het bed van de president en in zijn badkamer.

Volgens de Britse krant Financial Times en de Amerikaanse Washington Post, die het nieuws zaterdag publiceerden, is de zaak in september al aan het licht gekomen, kort nadat het nieuwe toestel vanuit de Verenigde Staten in Peking was gearriveerd. Het vliegtuig gaf tijdens testvluchten een licht rondzingend geluid af, dat werd opgemerkt door de inlichtingendienst van de Chinese luchtmacht die het toestel testte. Het toestel staat inmiddels onttakeld op een militair vliegveld nabij Peking.

De spionage-apparatuur zou in de Verenigde Staten zijn gemaakt, maar het is niet bekend door wie de apparatuur is geplaatst. Dat inlichtingendiensten proberen om er achter te komen wat staatshoofden, op reis of waar dan ook, met hun adviseurs bespreken is niets nieuws: spionage behoort in sommige landen tot de orde van de dag.

Het toestel van president Jiang Zemin werd in juni 2000 door de Boeing-fabriek in Seattle verkocht aan de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Delta Air. Die maatschappij verkocht het toestel weer door aan China. Peking gaf vervolgens Amerikaanse bedrijven de opdracht het vliegtuig om te bouwen tot een luxe-vliegtuig voor de Chinese president. Het werd onder meer voorzien van een aparte slaapkamer en badkamer voor de president en van honderd beige leren stoelen die kunnen worden omgevormd tot slaapbanken.

De Financial Times en de Washington Post baseren zich vooral op Chinese militaire bronnen. Het is niet duidelijk waarom de Chinese militairen met het nieuws naar buiten zijn gekomen, en waarom zij dit juist nu deden. Invloedrijke groepen binnen de Chinese top lekken steeds vaker belangrijke informatie naar de buitenlandse pers. [Vervolg VLIEGTUIG: pagina 4]

VLIEGTUIG

Jiang Zemin woedend, maar op wie?

[Vervolg van pagina 1] Jiang zou woedend op de ontdekking van de afluisterapparatuur hebben gereageerd. Tijdens de ombouw van de Boeing in de VS zouden voortdurend Chinese luchtmachtofficieren aanwezig zijn geweest. Er zouden inmiddels zo'n twintig officieren zijn ondervraagd, alsmede twee ambtenaren van de organisatie die verantwoordelijk is voor de import van de vliegtuigen. Volgens de Chinese bronnen worden ze verdacht van verwaarlozing van hun taken en van corruptie. De hele opdracht tot ombouw zou de betrokken bedrijven zo'n 10 miljoen dollar hebben opgeleverd, terwijl er van Chinese kant 30 miljoen dollar voor op tafel werd gelegd. Het is niet duidelijk waar de ontbrekende 20 miljoen dollar is gebleven.

De voortdurende aanwezigheid van Chinese militairen geeft aanleiding tot speculatie dat de Chinese militairen door Amerikaanse of andere partijen zouden zijn omgekocht om inbouw van de apparatuur toe te staan. Daarbij valt te denken aan facties binnen China die de president met het uitkomen van de zaak in verlegenheid wilden brengen, of die er belang bij hebben om te weten wat er omgaat in de kringen rond de hoogste leider van het land.

Eind 2002 vindt het Partijcongres plaats, waarna Jiang zal aftreden. Mogelijk willen kwaadwillende facties Jiang met dit schandaal zodanig in verlegenheid brengen dat het moeilijker voor hem wordt na zijn aftreden de touwtjes achter de schermen in handen te blijven houden.