Koptelefoonmuziek

,,In de auto moet je zo'n ding natuurlijk niet opzetten. Maar op alle andere plaatsen klinkt mijn muziek het beste door een koptelefoon. Zelfs in de concertzaal. In Japan heb ik weleens koptelefoons aan concertbezoekers uitgedeeld, zodat ze op de ideale manier naar mijn muziek konden luisteren terwijl ze me toch live op het podium konden zien spelen. Zelf had ik toen ook een koptelefoon op. Voor een nietsvermoedende buitenstaander moet dat een wonderlijk gezicht zijn geweest.''

De Japanse popmusicus Cornelius (Keigo Oyamada) laat zijn debuutalbum Fantasma uit 1998 volgen door de cd Point met een bonte mengeling van elektronische ambient music, melodieuze popliedjes, oorverdovende gitaarrock en de Hawaïaanse klanken van het nummer Brazil uit de gelijknamige speelfilm. Cornelius ontleende zijn artiestennaam aan een figuur uit het verfilmde stripverhaal The Planet Of The Apes en staat bekend om het audiovisueel spektakel bij zijn optredens.

,,Als ik werk aan mijn muziek, in een klein studiootje boven mijn kantoor in Tokio, heb ik meestal een koptelefoon op. Logisch dat die muziek dan ook het best tot zijn recht komt als je er met een koptelefoon naar luistert. Bij de eerste Japanse editie van Fantasma werden gratis koptelefoontjes weggegeven. Zo was ik ervan verzekerd dat iedereen de stereo-effecten precies kon horen zoals ik ze had bedoeld.

,,Een koptelefoon creëert een intieme relatie tussen de muzikant en de luisteraar. Bij mijn nieuwe album Point is die intimiteit van het geluid dat tussen je oren vibreert nog veel belangrijker, omdat er veel atmosferische klanken in verwerkt zijn. Het voordeel van een koptelefoon is dat de muziek niet overdreven hard hoeft te staan om toch alle nuances hoorbaar te maken. Bij een live-optreden staat de installatie vaak zo hard, dat ik liefst het hele optreden mijn koptelefoon op zou houden.

,,Ik hou er van om buiten rond te lopen met een koptelefoon, want zo mix je de muziek met omgevingsgeluiden. Zelfs mijn favoriete platen klinken op die manier elke keer anders. Michael Jackson maakt fantastische koptelefoonmuziek. Lou Reed experimenteerde al in de jaren zeventig met de zogenaamde binaural sound: muziek die werd opgenomen met microfoons in een model van het menselijk hoofd, zodat de opname een zo goed mogelijke benadering gaf van de route die klanken afleggen als ze onze gehoorgangen binnenkomen. Achteraf beschouwd vind ik die manier van opnemen iets te gekunsteld. Bij het afmixen van mijn muziek luister ik ouderwets naar twee speakers.

,,Er bestaat zoiets als koptelefoonmoeheid. Als je al te lang met je oren in zo'n ding hebt gezeten, kun je niet meer beoordelen of alles in balans is. Ik ben altijd erg voorzichtig met het geluidsvolume. In Amerika doet de mythe de ronde dat iedereen in Japan half doof zou zijn, omdat er in ons land zo veel naar walkmans en discmans zou worden geluisterd. Ga maar eens kijken in de metro van Tokio, dan zie je daar waarschijnlijk minder mensen met koptelefoons dan in Londen of New York.''

Point van Cornelius (Matador OLE 322) verschijnt vandaag bij De Konkurrent.