Britten ruziën met VS over gevangenen

De Amerikaanse behandeling van gevangen Al Qaeda-leden op Cuba bedreigt de verstandhouding met het Verenigd Koninkrijk.

De kwestie escaleerde toen de Britse regering dit weekeinde voor het eerst openbaar kritiek leverde op de vermeend ruwe omstandigheden waaronder de vermeende terroristen gevangen worden gehouden. Jack Straw, minister van Buitenlandse Zaken, zei gisteren dat ,,gevangenen humaan en in overeenstemming met het gebruikelijke internationale recht dienen te worden behandeld, wat hun technische status ook is.''

De Amerikaanse minister van Defensie, Donald Rumsfeld, wees kritiek op de omstandigheden in Cuba af als ,,slecht geïnformeerd'' en ,,schril''. Volgens hem is de behandeling ,,humaan en gepast en grotendeels in overeenstemming met de Geneefse Conventies''.

Straw heeft de Verenigde Staten gevraagd om een toelichting na de publicatie van foto's van geblinddoekte, geboeide, knielende gevangenen in Camp X-Ray, de bijnaam van de openluchtgevangenis op de Amerikaanse basis Guantánamo Bay.

Volgens Donald Anderson, Labour-parlementariër en voorzitter van de vaste Kamercommissie voor het buitenlands beleid, is de oorlog tegen het terrorisme een ,,strijd om waarden'', waarin ,,wij gezien moeten worden als anders''. Zo niet, dan ,,raken we ons morele gelijk kwijt'' en ,,geven we een cadeau aan de vijanden van de coalitie'', aldus Anderson.

Een woordvoerder van premier Blair zei vanochtend dat drie Britten die op de basis gevangen worden gehouden ,,geen reden tot klagen over hun omstandigheden'' hadden. De drie zijn ondervraagd door leden van de binnenlandse veiligheidsdienst, MI5.

De rel valt samen met zware kritiek op de omstandigheden waaronder de Britse regering zelf vermeende terroristen vasthoudt. Sinds eind vorig jaar zit een onbekend aantal mensen gevangen op grond van een noodwet tegen terrorisme die een onbeperkt arrest mogelijk maakt zonder proces. De mannen, vermoedelijk enkele tientallen en merendeels moslims met een vluchtelingenstatus die uitwijzing verhindert, zitten 22 uur per dag alleen in een cel zonder daglicht in de zwaarbeveiligde Belmarsh-gevangenis. Ze zijn ,,levenslang begraven in een betonnen doodskist'', aldus hun advocaat.

Volgens de regering ondergaan de Binmen, zoals bewakers ze zouden noemen met een woordspeling op vuilnis, hetzelfde regime als andere gevangenen in die afdeling, waar ook Noord-Ierse republikeinen zitten. Norman Baker, woordvoerder binnenlandse zaken van de liberale oppositie, heeft een onderzoek geëist. ,,Als het waar is, is het beschamend dat de regering deze mensen zo laat behandelen, temeer daar ze niet van een misdrijf worden beschuldigd.''