Vluchtelingen Congo zonder water en eten

De honderdduizenden mensen die zijn gevlucht na de uitbarsting van de vulkaan Nyiragongo op de grens van Congo en Rwanda hebben dringend behoefte aan water, voedsel en medische verzorging.

Velen zijn op het laatste moment gevlucht, zonder iets te hebben meegenomen. Volgens waarnemers van de Verenigde Naties, die in het gebied zijn om een staakt-het-vuren tussen strijdende partijen te controleren, is er voor de vluchtelingen geen enkele opvang. Velen uit Goma in Congo zijn de grens overgestoken naar Rwanda, waar ze volgens hulporganisaties gemakkelijker bereikbaar zijn. Een van de problemen is dat de lavastroom ook het vliegveld van Goma heeft verwoest. (Reuters, AFP, BBC)

Onze redactie wetenschappen voegt hieraan toe: De uitbarsting van de Nyiragongo eergisteren niet geheel onverwacht. Maar zoals zo vaak bij vulkanen was het precieze moment moeilijk te voorspellen. Sinds de laatste grote activiteit van de vulkaan in 1994 wordt de Nyiragongo wel door vulkanologen in de gaten gehouden, maar voornamelijk vanuit een observatiepost in Goma, op 18 kilometer afstand. Inmiddels hebben de lavastromen Goma bereikt.

De Nyiragongo is een van de meest actieve vulkanen in Afrika. Sinds zijn ontdekking door de Duitse kolonisatoren van Oost-Afrika in 1894 is hij al zo'n twintig keer uitgebarsten. De ernstigste uitbarsting was in 1977, toen het diepe lavameer dat zich al sinds 1894 in de krater bevond, plotseling naar buitentrad door spleten in de vulkaanwand. Toen kwamen 70 mensen om het leven.

De Nyiragongo is een vulkaan van het type dat vooral gevaarlijk is door de grote hoeveelheid lava die hij kan uitstoten. Grote explosieve uitbarstingen zijn niet snel te verwachten. De snelheid van de lavastroom in 1977 liep op tot 60 kilometer per uur, de hoogste snelheid ooit gemeten. Zo ver is het nu nog lang niet. Volgens de vulkanennieuws-website van het United States Geological Survey en het Smithsonian Institute gaat het nu om snelheden van 1 tot bijna twee kilometer per uur. De lavastromen zijn tot zo'n twee meter hoog en tot dertig meter breed.

Het vulkaanmeer dat bij de uitbarsting in 1977 goeddeels was leeggelopen, was begin 1995 weer gevuld, terwijl tienduizenden vluchtelingen voor de Rwandese massamoorden zich ophoopten aan de voet van de weer eens vuur en rook uitbrakende vulkaan. De `grote' uitbarsting kwam echter gelukkig pas eind 1996, toen de vluchtelingen weer vertrokken waren. Er waren toen geen doden. Ook vorige jaar kwam er nog lava vrij uit de vulkaan.

De Nyiragongo (3.465 meter hoog) behoort tot de Virunga-keten van acht vulkanen. De dankzij Dian Fossey beroemd geworden berggorilla's bewonen de flank van een naburige, niet-actieve vulkaan van de keten, de Karisimbi. De keten is onderdeel van het geologisch zeer actieve gebied van de oostelijke Rift-vallei, een ongeveer vijftig kilometer brede scheur in de aardkorst die zich uitstrekt van Libanon tot Mozambique.