Van der Moolen naar eredivisie

Beursbedrijf Van der Moolen en automatiseerder CMG scharen zich binnenkort onder de hoofdfondsen op de Amsterdamse effectenbeurs. Een introductie voor de indexbelegger.

De beleggers die indirect de bewegingen van de AEX-index willen volgen – naar schatting bijelkaar goed voor minimaal 5 miljard euro beheerd vermogen – moeten dezer dagen beginnen met de aanschaf van twee nieuwe fondsen: marketmaker Van der Moolen en de Nederlands-Britse automatiseerder CMG.

De AEX-index op de Amsterdamse effectenbeurs is samengesteld uit de 25 grootste Nederlandse beursfondsen. De selectie vindt plaats op grond van de totale beursomzet over het afgelopen beursjaar. De weging van ieder fonds binnen de index is vervolgens afhankelijk van de beurswaarde van de bedrijven, gecorrigeerd voor de verhandelbaarheid van het fonds.

Eens per jaar wordt de samenstelling opnieuw vastgesteld. Volgens berekeningen van Dexia (onder meer eigenaar van zakenbank Kempen & Co) en Iris (het onderzoeksbureau van Robeco en Rabobank) maken het kabelbedrijf UPC en het telecomconcern Versatel per 1 maart plaats voor Van der Moolen en CMG.

Van der Moolen is de spiegel van de beurshandel in Nederland en tegenwoordig ook in de Verenigde Staten. Bestuursvoorzitter Fred Bötcher vergelijkt zijn bedrijf op de website met een soort marktkoopman, ,,een grote standhouder op een marktplaats die we `beurs' noemen''. Van der Moolen is marketmaker, ,,een kraamhouder in diverse aandelen'', die voor beleggers orders uitvoert en de markt in stand houdt door voortdurend prijzen af te geven. Hoe meer handel en prijsbewegingen, hoe groter de verdiensten van Van der Moolen.

En die verdiensten zijn fors. De 500 medewerkers boeken over het afgelopen jaar naar verwachting een nettowinst van 100 miljoen euro. Dat is fors minder dan de 137 miljoen van het jaar 2000, maar dat was dan ook een absoluut recordjaar waarin de winst bijna is verdubbeld. Het aandeel Van der Moolen, dat sinds 1986 aan Euronext is genoteerd, heeft over de afgelopen vijf jaar een rendement gemaakt van 600 procent. De marktwaarde van het bedrijf is zo'n 1,3 miljard euro.

De opmars van Van der Moolen weerspiegelt de opmars van de beurzen sinds het begin van de jaren negentig. Was het in 1892 opgerichte Van der Moolen tien jaar geleden niet veel meer dan één van de hoekmansbedrijven, tegenwoordig is het bedrijf verreweg de grootste in Amsterdam met een marktaandeel van meer dan 35 procent. ,,In 1993, 1994 was de eerste consolidatieronde, waarbij Van der Moolen veel andere Amsterdamse hoekmansbedrijven overnam. Toen de beurs zei dat we groot genoeg waren, zijn we naar de VS gegaan'', zegt woordvoerder T. Schram. Inmiddels doet Van der Moolen in New York zo'n 10 procent van de handel, onder meer dankzij de overnames van Lyden, Dolan Nick & Co en van Cohen, Duffy, McGowan in 2001.

Of de aanstaande toetreding tot de AEX de belangstelling voor Van der Moolen verder aanwakkert, vindt Schram moeilijk te zeggen: ,,Sinds de notering in New York in oktober is er veel interesse bij beleggers ontstaan, die nog is vergroot na een roadshow in de VS in november. Bovendien neemt het belang van een nationale index als de AEX af ten opzichte van de Europese indices.''

CMG wordt, na grote broer Getronics, de tweede automatiseerder in de AEX-index. Het Brits-Nederlandse bedrijf is opgericht in 1964 door drie Britse consultants die Coopers & Lybrand verlieten en voor zichzelf begonnen. De afgelopen zes jaar wordt het bedrijf geleid door de makkelijk pratende Nederlander Cor Stutterheim. Hij is al sinds 1970 bij CMG in dienst en is medeverantwoordelijk voor de sterke groei in Nederland met klanten als de overheid en Philips.

CMG ging in 1995 naar de beurs en heeft zowel een notering in Londen als in Amsterdam. Mede door het streven naar een zo vlak mogelijke organisatie – geen aparte parkeerplaatsten voor het bestuur – en een aandelenplan dat al bestaat sinds 1967, heeft zo'n 70 procent van de 14.000 werknemers aandelen in het eigen bedrijf. Samen hebben de werknemers naar schatting een belang van 18 procent.

De opmerkelijkste gebeurtenissen van de afgelopen twee jaar waren de overname van het Britse Admiral in 2000 voor 3,7 miljard gulden, waarmee de omzet van CMG in Groot-Brittannië ongeveer verdubbelde, en de `opkomst en val' van de divsie die software verkoopt waarmee telecombedrijven het sms-verkeer van mobiele telefoons mogelijk maken.

De beurskoers van CMG profiteerde in 2000 van de explosie in het sms-verkeer tussen tieners en zakenlui (tot 250 miljard berichten in 2001), maar liep weer leeg toen bleek dat telecombedrijven sectorbreed in grote financiële problemen kwamen en ze minder nieuwe updates van sms-software bestelden dan CMG had gehoopt.

CMG greep uiteindelijk hard in en schrapte eind vorig jaar 470 banen in Groot-Brittannië, waarvan 350 consultants en 120 mensen bij de softwaredivisie. Toch schommelt de koers, die voorjaar 2000 een piek maakte van meer dan 25 euro, nog altijd beneden de 5 euro.