Stoiber en Schröder vijlen aan politieke reputatie

De campagne om het Duitse kanselierschap wordt vooral een imagostrijd. Stoiber heeft economisch de wind mee, maar mist de souplesse van Schröder.

Het marathonduel tussen Gerhard Schröder en Edmund Stoiber om de macht in de Duitse hoofdstad gaat acht maanden duren. Maar al een week na de benoeming van de Beierse minister-president tot kanselierskandidaat van de christen-democraten beheerst de twist tussen de lange Beier en de kleine kanselier het politieke bedrijf; de Duitse politiek is op slag bipolair geworden.

Natuurlijk, de Groenen sleutelen aan hun partijprogramma, de post-communisten van de PDS namen hun intrek in de Berlijnse senaat en de liberale FDP kan straks van groot belang zijn in het coalitiespel. Maar op het moment wordt de media-democratie beheerst door het gevecht van man tot man.

De kandidaten vlogen deze week uit de startblokken. Schröder verscheen donderdagavond in de politieke talkshow van het ZDF, Stoiber is zondagavond te gast bij de ARD. De persconferenties volgden elkaar in hoog tempo op. Aan het eind van de campagne willen de kemphanen elkaar naar Amerikaanse voorbeeld ontmoeten in twee tv-debatten.

In de imagostrijd telt inmiddels elk detail. Schröder loopt zich – ogenschijnlijk goedgeluimd en ontspannen – warm voor een potje politiek, waar hij als drukbezet kanselier eigenlijk geen tijd voor heeft en waar hij zich beslist geen zorgen over maakt. Losjes en soeverein wil de kanselier zijn.

Uitdager Stoiber mist die natuurlijke souplesse en zet daarom doorgaans op betrouwbare zakelijkheid. Hij is de man die zijn bierpul wel laat vullen met iced tea omdat er nog gewerkt moet worden. Maar een beetje mens is Stoiber natuurlijk ook. De baas had deze week nog een halve liter gedronken, zei zijn woordvoerder opeens. Hij had er wel twee uur over gedaan.

Stoiber vijlt ook aan zijn politieke reputatie. De SPD probeert hem af te schilderen als iemand die de natie zal splijten, die een wig zal drijven tussen arm en rijk, die de solidariteit in de welvaartsstaat op het spel zet. Stoiber, net zo afhankelijk van de zwevende kiezer in het midden als Schröder, probeert het etiket rechtse houwdegen daarom te ontlopen. Zo onderstreept hij dat het homohuwelijk weliswaar niet zijn thema is, maar dat hij er ook niet tegen is. En zijn verzet tegen de door Schröder gepropageerde immigratiewet mag niet uitgelegd worden als vijandelijkheid tegen buitenlanders, stelde hij in de FAZ. Het liefst zou Stoiber de klassieke politieke tegenstelling helemaal uitschakelen. ,,De mensen zijn niet geïnteresseerd in links en rechts, ze willen werkbare oplossingen.''

Stoiber wil van de verkiezingen een competentiestrijd maken. Wie heeft de beste papieren om 's werelds derde economie uit het slop te trekken? De zittende kanselier die de werkloosheid niet kon aanpakken en die de staatsschuld maar niet onder controle krijgt? Of de minister-president van de economisch onbetwist meest succesvolle deelstaat?

Stoiber heeft de wind mee. Vrijwel dagelijks produceert de Duitse economie slechte cijfers. Bernd Jagoda, baas van de Bundesanstalt für Arbeit, had nog niet toegegeven dat de werkloosheid in de komende weken zal stijgen naar 4,3 miljoen, of het Statistische Bundesamt maakte bekend dat de economische groei vorig jaar was blijven steken op 0,6 procent. De staatsschuld loopt zo snel op dat de Europese Commissie zich zorgen begint te maken; voor een formele berisping voor overtreding van de euro-stabiliteitscriteria is het misschien nog te vroeg, maar een waarschuwing lijkt ophanden.

Achter de schermen maken de partijsoldaten zich intussen op voor een lang en taai gevecht. Het campagneteam van de SPD, onder leiding van secretaris-generaal Franz Müntefering, heeft de partijcentrale in het Willy-Brandt-Huis in Berlijn inmiddels verruild voor het campagnehoofdkwartier, de zogenoemde ,,Kampa''. Stoiber zoekt nog naar een campagneleider. Zijn warroom heet `Arenda02' en wordt gevestigd in de CDU-burelen in de hoofdstad. Formeel staat de campagne van de christen-democraten onder leiding van Stoiber en CDU-voorzitter Angela Merkel. Van animositeit tussen de twee partijvoorzitters, die maandenlang slag leverden om het lijsttrekkerschap, was publiekelijk niet veel te merken. Alleen op internet is de gepropageerde eensgezindheid nog niet verwezenlijkt. Trefwoord 'Arena02' leidt direct naar de home-page van de CSU.

Ligt de SPD organisatorisch voor op CDU/CSU, in de peilingen gaat Stoiber met een geringe marge aan kop. Logisch, zeggen de experts van het kiezersonderzoek, want Stoiber krijgt als nieuwkomer nu de meeste aandacht. Bovendien, zeggen ze, acht maanden is een eeuwigheid in verkiezingstijd.