`Radio riep op om thuis te blijven'

De situatie in Gisenyi en Goma, waar mensen op de vlucht zijn voor de lavastroom van de Nyiragongo, is nog volstrekt chaotisch.

Drie dagen oud was Christelle toen haar ouders donderdagmiddag halsoverkop met haar de kraamkliniek in het Rwandese Gisenyi ontvluchtten. De uitbarsting van de vulkaan Nyiragongo, een kilometer of vijftien verderop in Congo, was al in de ochtend begonnen. Maar volgens Christelle's moeder Dolorose maande de radio iedereen tot kalmte. ,,We werden opgeroepen thuis te blijven'', zegt Dolorose. ,,Volgens de radio was er geen reden tot paniek.''

Met tienduizenden is Dolorose, met man en kind, op de vlucht voor de lavastroom. Donderdagmiddag rond drie uur ging ze toch maar weg uit de kraamkliniek. Eigenlijk wilden ze naar huis, maar ze kwamen in een stroom vluchtende mensen terecht, bij wie ze zich hebben aansloten. Het was te laat om nog iets van de bezittingen op te halen. ,,We hebben alleen onze levens gered'', zegt Dolorose.

Veel vluchtelingen komen ook van de andere kant van de grens. Goma in Congo, waar normaal bijna een half miljoen mensen wonen, is veranderd in een spookstad. Boven de stad hangt een doordringende zwavelgeur. Een lavaspoor, dat op sommige plaatsen wel zes meter dik is, heeft Goma van noord naar zuid in tweeën gescheurd. Het vliegveld is veranderd in een laag as. Ook de haven aan het Kivu meer is verwoest. Alleen hier en daar staat nog een huis overeind. Volgens Rwandese militairen zijn Congolese soldaten in Goma aan het plunderen geslagen. Slechts het meest welvarende deel van de stad, de hoger gelegen wijk Himbi, is gespaard gebleven.

Medewerkers van hulporganisaties vrezen dat er mensen in de stad gevangen zitten tussen de lavastromen, maar daarover is weinig met zekerheid te zeggen. Zo is op dit moment ook nog volstrekt onduidelijk waarop de schatting van het dodental – tot nu toe circuleert het getal van vijfenveertig slachtoffers – is gebaseerd.

Volgens het Wereldvoedselprogramma van de VN is er geen drinkwater meer. Ook voedsel is schaars. Uit Kigali is inmiddels 10 ton met speciale biscuit onderwegen nog een 36 ton vanuit Kampala. Het zal moeilijk worden om de mensen te bereiken. De wegen die nog begaanbaar zijn zitten verstopt. Gestrande auto's, zonder brandstof of kapot, staan her en der. Daartussen zitten mensen uit te rusten of te wachten. Niemand weet waarop.