Klassiek schaak

Op de receptie na de opening van het Corustoernooi stonden Aleksander Morozevitsj, Aleksander Chalifman en Aleksander Grisjtsjoek met elkaar te praten, waardoor ik denken moest aan de limerick van Karel van het Reve die begint met de regels Jacques Gans, Jacques de Kadt en Jacques Presser/ontmoetten op straat een SS'er.

Laat ik nu niet de indruk wekken dat er een SS'er op die receptie was. Wel stonden bij het groepje Aleksanders ook nog Roestam Kasimdzjanov en Hans Böhm, die me later vertelde waar het gesprek over ging.

De drie Russen en de Oezbeek hadden gezegd dat ze blij waren weer eens `klassiek schaak' te mogen spelen. Ze bedoelden het schaak waar rustig nagedacht mocht worden en waar een partij zeven uur kon duren.

Hans Böhm had daarop gezegd wat ik ook gezegd zou hebben: ,,Ha, noemen jullie dat klassiek schaak? Klassiek schaak bewerkt voor verwende kinderen dan toch. Wat wij klassiek schaak noemden, was eerst vijf uur spelen, dan afbreken, twee uur analyseren en nog twee uur verder spelen aan de partij, dan weer afbreken en een paar dagen later op de zogenaamde vrije dag de partij uitspelen, waaraan je ondertussen het grootste deel van je nachtrust had opgeofferd met analyseren.''

Chalifman had het nog ruimschoots zelf meegemaakt, maar de anderen hadden er niet van terug en ze wilden er ook beslist niet naar terug. Ik had zelf ook een vreselijke hekel aan die afgebroken partijen, maar toch vind ik het nu jammer dat ze er niet meer zijn.

Vroeger op de kermissen werden de mensen een donkere tent ingelokt en de verrassing die hun beloofd was bleek een pan vloeibare stront te zijn waar ze in het duister nietsvermoedend hun handen in staken. Als ze weer buiten stonden raadden ze iedereen aan om ook naar binnen te gaan, want ze wilden niet de enigen zijn die er ingetrapt waren.

Zit het ook zo met mij, nu ik die afgebroken partijen waar ik vroeger onder leed zo warm aanbeveel? Ik denk het niet. De afgebroken partij zette je onder druk om de waarheid te zoeken en dat is wel wat ongemak waard.

In Moskou spelen twee tegenpolen om het wereldkampioenschap. Roeslan Ponomariov, 18 jaar, zei twee jaar geleden dat hij het speeltempo verder wilde versnellen. Vasili Ivantsjoek, 32 jaar, zei in die tijd dat het snelle tempo onzin was en dat het langzamer moest. Over de waarheid hebben ze zich ook uitgelaten. Ivantsjoek is iemand die de waarheid in het schaken zoekt en Ponomariov vindt dat het zoeken van de waarheid iets is voor oudere schakers die in de sport niet meer mee kunnen.

Hier is de enige partij die ze in het verleden met elkaar speelden, in 2000 in het World Cup toernooi in de Chinese stad Shenyang. Mijn commentaren zijn gebaseerd op die van Ponomariov.

Wit Ivantsjoek-zwart Ponomariov, Shenyang 2000

1. e2-e4 g7-g6 2. d2-d4 Lf8-g7 3. c2-c4 d7-d6 4. Pb1-c3 Pg8-f6 5. Pg1-f3 0-0 6. h2-h3 e7-e5 7. d4-d5 Pf6-h5 8. Pf3-h2 Pb8-a6 9. g2-g3 Pa6-c5 10. b2-b4 Pc5-a6 Niet zomaar tempoverlies, want wits b2-b4 geeft zwart tactische kansen. 11. Ta1-b1 f7-f5 12. e4xf5 Lc8xf5 13. Tb1-b3 Dd8-f6 14. Lc1-e3 Ph5-f4

jmMmMdlm

agaMmMcg

hmMaMegm

mMmGaimM

MAGmMbMm

mJBMCMAG

GmMmMAMB

mMmKFImJ

Dat dit paard niet goed genomen kan worden is duidelijk, maar zwart heeft zich wel tot echte offers verplicht. Ponomariov geeft onder meer 15. h4 c6 16. dxc6 bxc6 17. c5 dxc5 18. Lxa6 Pg2+ 19. Ke2 Pxe3 20. fxe3 Tad8 en 15. b5 Pc5 16. Lxc5 dxc5 17. gxf4 exf4 18. Dd2 Tfe8+ 19. Kd1 a6, in beide gevallen met goede compensatie voor het geofferde stuk. 15. Pc3-b5 Een vergissing. 15...Pf4xh3 16. Dd1-d2 Ta8-e8 17. Lf1-e2 h7-h5 18. c4-c5 Lf5-d7 19. Pb5-c3 Ph3-f4 20. c5-c6 Ld7-c8 21. Le3xa7 Pf4xe2 22. Dd2xe2 e5-e4 23. 0-0 Df6-f5 24. Tf1-d1 Kg8-h7 25. Pc3-b5 Df5-f7 26. La7-d4 e4-e3 Ponomariov vindt 26...bxc6 27. Lxg7 Kxg7 28. dxc6 Le6 29. Tc3 Tb8 sterker. 27. f2xe3 b7xc6 28. d5xc6 Lg7-h6 En hier had hij zeker 28...Le6 moeten doen, nog steeds met uitstekend spel voor zwart. 29. e3-e4 Lc8-e6 Eindelijk, maar net nu het verkeerd is. 30. Pb5xd6 Nu heeft wit groot voordeel. In tijdnood doen zowel wit als zwart in het vervolg niet steeds de beste zetten, maar wit blijft gewonnen staan. 30...c7xd6 31. Tb3-f3 Df7-e7 32. De2xa6 Tf8xf3 33. Ph2xf3 Le6-g4 34. Da6-d3 d6-d5 35. e4-e5 Te8-f8 36. Ld4-c5 De7-f7 37. Lc5xf8 Df7xf8 38. Td1-f1 Df8xb4 39. Pf3-h4 Db4-e4 40. Dd3xe4 d5xe4 41. Tf1-f7+ Kh7-g8 42. Tf7-f6 Lh6-e3+ 43. Kg1-f1 Le3-b6 44. e5-e6 e4-e3 45. Tf6xg6+ Kg8-f8 46. Tg6xg4 h5xg4 47. Ph4-f5 Zwart gaf op.