Grote jongen, kleine irritaties

Na het rampjaar 2001 wordt Frank de Boer, aanvoerder van het Nederlands elftal, met nieuwe vraagstukken geconfronteerd.

Wie moet de nieuwe bondscoach worden? En wat is zijn toekomst bij FC Barcelona?

Tja, wie moet de nieuwe bondscoach worden? Frank de Boer kijkt wat bedachtzaam naar zijn bord met pasta in het restaurant van de tennisbaan bij stadion Camp Nou in Barcelona. Eigenlijk moet hij het antwoord schuldig blijven. Een echte favoriet heeft hij niet. Terwijl half Nederland discussieert over de vraag wie de opvolger moet worden van Louis van Gaal, lijkt deze kwestie voor De Boer niet zo'n dringend probleem. De nuchtere voetballer heeft de afgelopen weken wel andere zaken aan zijn hoofd gehad. In Spanje, dat dit jaar wél deelneemt aan het wereldkampioenschap, is van een winterstop nauwelijks sprake geweest.

Frank de Boer betreurt het dat Dick Advocaat zondag de voetbalbond liet weten niet beschikbaar te zijn voor de moeilijke taak. Hij blijft technisch directeur van Glasgow Rangers. De Boer: ,,Ik vind Advocaat een goede trainer met veel ervaring. Als hij het was geworden, had ik daar mee kunnen leven. De spelers houden zich volgens mij niet zo bezig met de kwestie van het bondscoachschap. Als hij er eenmaal is worden we er wel mee geconfronteerd natuurlijk.''

Er rollen wat namen over tafel van mogelijke kandidaten. ,,Ik denk dat heel veel internationals het niet erg zouden vinden als Marco van Basten de nieuwe bondscoach wordt. Ik heb hem heel hoog zitten. Als mens en als voormalig voetballer. Maar bondscoach? Ik denk dat iedereen die roept dat Van Basten nu bondscoach moet worden, onderschat wat voor deze baan komt kijken. Een oud-voetballer is niet zomaar een goede coach. Coachen is toch iets heel anders dan zelf spelen. Alleen al wegens psychologische aspecten. Hij moet eerst sowieso de verkorte cursus coach betaald voetbal hebben gevolgd. Van Basten naast Advocaat, dát was mooi geweest. Zoals Rijkaard aan het grote werk heeft kunnen ruiken op het WK van 1998 als assistent van Hiddink.''

De naam Hiddink is gevallen. De bondscoach van Zuid-Korea is een van de weinige ervaren trainers die het sukkelende Oranje weer overeind helpt. Volgens Advocaat zou Hiddink niet onwelwillend tegenover een terugkeer als bondscoach staan. ,,Ik kon altijd erg goed opschieten met Hiddink'', zegt De Boer. ,,Onder hem hadden we tijdens het WK in 1998 een vriendenteam.''

De Boer kan zich niet voorstellen dat Van Basten verbolgen was over de aanstellingsprocedure die de KNVB volgt, zoals in De Telegraaf stond beschreven. ,,Dat geloof ik nooit'', zegt hij. Het stoort De Boer dat bepaalde journalisten, zoals Johan Derksen van Voetbal International, de publieke opinie beïnvloeden met kandidaten die de voorkeur genieten van Johan Cruijff. Volgens de voormalige wereldvoetballer, die sinds 1996 geen coach meer is, moet het een zogenoemde praktijktrainer worden. Waarbij Van Hanegem of een tandem Rijkaard/Van Basten als de ideale personen worden gezien. ,,Ik weet niet of Rijkaard weer wil. Hij zou met Van Basten in principe wel een goede combinatie kunnen vormen. Maar volgens mij heeft Rijkaard er helemaal geen zin meer in. Ik weet niet wat ik van Van Hanegem moet denken. Ik ken hem niet als coach. Ik begrijp de belangen van Cruijff niet erg. Hij profiteert van het feit dat sommige journalisten dikke mik met hem zijn. De Cruijff-connectie is deels ook de ondergang van Van Gaal geworden. Dat begon al in Barcelona. Cruijff is hier nog steeds een god. Het vervelende is dat negentig procent van de mensen het ook nog overneemt als hij via zijn spreekbuizen wat roept. Zo wordt een extra spanningsveld gecreëerd. Als het goed gaat komt het door de prikkel die Cruijff en de zijnen hebben afgegeven, gaat het mis dan hebben ze altijd al beweerd dat het bergafwaarts ging.''

De Boer vindt dat de KNVB nu zijn eigen plan moet trekken. Het is volgens hem niet meer noodzakelijk dat de spelers worden geraadpleegd. Zo'n peiling heeft kort na het ontslag van Van Gaal, begin december, wél plaats gehad. ,,Teammanager Hans Jorritsma is hier in Barcelona geweest en heeft aan de vijf Nederlandse spelers allerlei vragen gesteld. Welke richting moet de nieuwe bondscoach inslaan? Moet hij iets aan de mentaliteit doen? Namen? Een Nederlander of een buitenlander? Ik heb Arsène Wenger aanbevolen. Maar die heeft pas bijgetekend voor Arsenal.''

Enkele weken voor de missie van Jorritsma had Frank de Boer een gesprek in hotel Rey Juan Carlos in Barcelona met Van Gaal. Openhartig en onthullend. ,,Toen we uit elkaar gingen en elkaar de hand schudden, zei hij: `Je hebt tenminste voor mij een richting aangegeven'. Ik had gezegd: `Van mij mag u doorgaan, maar ik denk dat het beter is dat u wat anders gaat doen. Uw hart ligt meer bij een club.' Ik vind Van Gaal nog steeds een fantastische trainer.''

De Oranje-aanvoerder vervolgt: ,,Ik heb hem desondanks gezegd dat hij in de korte tijd dat het Nederlands elftal bij elkaar kwam, te veel wilde en eiste. Van die filosofie heeft hij nooit willen afwijken. We trainden vaak twee keer per dag en dan vroeg hij van ons ook nog eens driehonderd procent. Dat doe je al bij je club. En dan al die informatie waarmee je werd bestookt. Ik heb hem gewezen op het afgesloten trainingskamp Hoenderloo. Hotel Huis ter Duin in Noordwijk vonden wij veel aantrekkelijker. Daar kon je nog eens over het strand wandelen. Uit eten gingen we nooit meer. Het waren geen doorslaggevende zaken, maar wel bepalend voor het gevoel en de sfeer in de groep.''

Het verhaal van de `bezigheidstherapeut' die de spelers volgens Van Gaal zouden willen, is duidelijk een eigen leven gaan leiden. ,,Op een gegeven moment zei hij: `Dus jullie willen een bezigheidstherapeut?' Dat is natuurlijk niet zo. Ik vind discipline juist heel belangrijk. Maar een iets lossere aanpak is wel op zijn plaats. Als het bovenste boordknoopje te strak zat, zei Van Gaal er wat van. En als je niet je Boss-sokken droeg, kreeg je dat ook te horen. Ik zei: `Waarom viel u daar nou over?' Het waren kleine dingen die gingen irriteren. Er leiden meer wegen naar Rome. Dat bewijst manager Ferguson bij Manchester United. Als je weet wat daar allemaal mag.''

De conclusies die KNVB-voorzitter Jeu Sprengers trok uit de afscheidsrede van Van Gaal, zijn De Boer in het verkeerde keelgat geschoten. Het zou vooral schorten aan de mentaliteit van de internationals. ,,Die man heeft vroeger nog heel hoog gevoetbald, hè'', zegt De Boer smalend. ,,Ik ben erg teleurgesteld in Sprengers. Dit had hij niet moeten doen. Daarom worden bestuurders nou spottend `bobo's' genoemd. De huidige generatie heeft met deze mentaliteit op clubniveau veel prijzen gewonnen. Met het Nederlands elftal kwamen we twee keer tot de halve eindstrijd, terwijl we in principe de finale hadden moeten spelen (WK '98 en EK 2000, red.). Nog steeds laten de internationals wekelijks bij hun werkgevers zien dat ze goed kunnen voetballen. Maar nu er een paar verhalen zijn verschenen, zou onze mentaliteit ineens niet meer deugen.''

Hij doelt uiteraard mede op de vermeende seksorgie in Kopenhagen. De Boer, Kluivert en Davids werden in Deense kranten genoemd als de hoofdrolspelers in de affaire op de avond vóór Denemarken-Nederland. ,,We hadden gegeten en ik kom op de gang onze veiligheidsagent Bertus Holkema tegen. Ik vraag: `Alles kits, Bertus?' Nee, zegt hij, we hebben problemen. Er zijn wijven in het hotel.' Er bleken wat dames zich in de bar te hebben verzameld. Ik ben naar de kamer gegaan en heb geen dame gezien. Er is geen gelegenheid geweest om ze op te zoeken; wij zaten aan tafel toen ze binnenkwamen. Ze zijn zeker niet op de kamers geweest. Het verhaal dat Patrick (Kluivert, red.) de organisator was, heeft hij tegenover mij ontkend. Moet je hem dan niet geloven?''

De Boer legt uit: ,,Toen ik de inhoud van de Deense kranten op internet las, zat mijn vrouw naast me. `Wat een raar verhaal', zei ze. Ze geloofde er niets van. Voor mijn ouders in Nederland was het vervelender. Zij werden geconfronteerd met opmerkingen als: `Dat gaat lekker, hè'. En: `Wat heeft je zoon nou weer uitgespookt'. Er is veel onzin gezegd en geschreven. De bewering van Van den Wall Bake (marketingdeskundige, red.) dat internationals zich ook onder Hiddink en Rijkaard schuldig hebben gemaakt aan onprofessioneel gedrag, is niet waar. Wat bezielt deze man om dat te zeggen? En dan geeft hij zich uit als vriend van Van Gaal terwijl hij hem misschien één keer de hand heeft gedrukt.''

De schorsing van tweeënhalve maand als straf voor het feit dat hij in het voorjaar van 2001 bij een controle positief reageerde op nandrolon, is hij al vergeten. ,,Ik denk er geen seconde meer aan. Ik wist niet eens wat nandrolon was. Als je het relativeert, moest de UEFA natuurlijk wat doen. Maar er zijn nog steeds twijfels over meetapparatuur. Waarom is de grens voor voetballers op 2 nanogram gesteld en voor wielrenners op 5? Negentig procent van de doktoren vindt dat te laag.''

,,Ik kon aantonen'', beweert De Boer, ,,dat sprake was van een vervuild voedingssupplement. De arts van Barcelona raakte daardoor in de stress, maar hing onlangs een mededeling op het prikbord dat die producten bij een test onschuldig waren. NOC*NSF zou voor de sporters moeten aangeven welke voedingssupplementen volgens hun onderzoek zijn vervuild (25 procent, red.). De betrouwbare producten moeten dan een keurmerk krijgen van NOC*NSF.

,,Mijn zaak heeft meer dan een miljoen gulden gekost, bijvoorbeeld voor juridische bijstand. Geld dat zo maar in het water is gegooid. Barcelona nam een groot deel van die kosten voor zijn rekening. Misschien dat we nog verder procederen om claims te kunnen indienen. Voor mijn eergevoel hoeft het niet meer.''

De niet wetenschappelijk onderbouwde theorie van het hoofd van het dopinglaboratorium in Lissabon, de Nederlander Douwe de Boer (geen familie), dat een verhoogde nandrolonspiegel in het lichaam kan ontstaan door veel olijfolie en wijn, vindt de aanvoerder van Oranje een interessante gedachte. ,,Wij eten bij Barcelona salades met veel olijfolie. En ik lust wel een rood wijntje. Ik drink zo'n fles per week. Wijn heb ik voor het eerst ontdekt toen we bij Oranje een keer dineerden met Hiddink. Hij zette toen een hele goede fles op tafel. Ze maken in Spanje fantastische wijnen. Ik heb een koelkastje aangeschaft om rode wijn goed te houden in de zomer.''

Er breken spannende weken aan voor de 31-jarige De Boer. Zijn zaakwaarnemers Rob Cohen en Rob Jansen onderhandelen al sinds vorig jaar zomer met Barcelona over de verlenging van zijn contract. De Boer wil dat met minimaal twee jaar verlengen tot 2004. De club wilde aanvankelijk niet verder gaan dan een jaar met een optie voor nog een seizoen, maar dat is volgens Cohen inmiddels geregeld. Het gaat alleen nog om de financiële voorwaarden. ,,Deze maand praten we wat mij betreft voor de laatste keer'', aldus De Boer. ,,Dan is het ja of nee. Je wilt niet steeds aan het lijntje worden gehouden.''

Hij hoopt nog zeker vier jaar te voetballen. Als hij er niet uitkomt met Barcelona, wil hij zijn loopbaan vervolgen in Engeland of terugkeren naar Ajax. ,,Ajax is zeker een optie. Ik heb heel veel aan die club te danken. Maar onder trainer Adriaanse had ik niet willen werken. Wat ik over zijn aanpak heb gehoord kan niet door de beugel. Je kunt discipline ook overdrijven. Je mag topvoetballers niet als kleine jongens behandelen.''