Een polderoplossing voor Rochelle Rikkers

Rochelle, het zusje van de vermoorde Rowena, mocht van Jeugdzorg naar haar tante. Maar is ze daar ook? En waarom kregen SOS Papa! en de advocaat van Rochelles vader ruzie?

Twee dagen na kerst belde Tros Vermist met Maarten Legêne, mede-oprichter van SOS Papa! Of hij een advocaat voor Martin Huisman wist. Tros Vermist was met Huisman in Spanje op zoek geweest naar zijn dochter Rochelle, het zusje van de vermoorde Rowena Rikkers. Nu waren ze terug in Nederland, mét Rochelle. Maar Huisman had niet het ouderlijk gezag over Rochelle, dat had haar moeder die nu, verdacht van de moord op Rowena, in de gevangenis zat. Op 2 januari wilde de kinderrechter hem horen. Straks werd zijn dochter hem weer afgepakt. Kon SOS Papa! helpen?

Graag, zei Legêne. Hij had Tros Vermist eerder al een e-mailtje gestuurd om te vragen waarom ze Bram Moszkowicz op de zaak wilden zetten. Die was daar toch helemaal niet geschikt voor? Maarten Legêne – bijna 52, opgeleid tot componist, oprichter van het blad Muziek en Dans, automatiseerder – raakte drie jaar geleden na een scheiding zijn dochter kwijt. Sinds die tijd zet hij zich fulltime en onbetaald in voor vaders die kun kinderen niet mogen zien.

Op oudejaarsdag belde Legêne met Peter Prinsen, advocaat in Den Haag. Ze kennen elkaar goed. Prinsen (60) was met zijn kleinzoon aan het spelen op het Klimduin in Schoorl. Maar als Huisman wilde, kon hij zich dezelfde dag nog vrijmaken. Prinsen, opgeleid tot ingenieur, probeert voor elkaar te krijgen dat moeders die na een scheiding hun kinderen weghouden bij de vader (of andersom), strafbaar zijn. Zelf moest hij jarenlang de grootste moeite doen om zijn kinderen te kunnen zien. Het maakte hem zo boos dat hij op zijn 44ste rechten ging studeren.

Huisman ging op nieuwjaarsdag naar Prinsen. Legêne was er ook bij. Ze spraken over de scheiding van Huisman, waarom hij het gezag niet meer had. Een vergissing, stelde Prinsen vast. Huisman had zich niet goed laten voorlichten. Ze spraken ook over de zitting van de volgende dag. De rechter was verplicht om Huisman te horen. Normaal zou het al zijn gebeurd voordat was besloten Rochelle onder toezicht te stellen. Maar daar was geen tijd voor geweest. Na de arrestatie van Rochelles moeder, op 19 december, moest er onmiddellijk iets worden geregeld.

Prinsen wist op 1 januari precies wat er moest gebeuren: Rochelle naar haar vader, daarna ook het gezag weer naar haar vader. Prinsen is een echte liberaal: de staat – in dit geval Jeugdzorg – heeft niet uit te maken wat het `belang van het kind' is, de staat mag alleen beslissen in geschillen.

De volgende dag vroeg hij op de zitting net zo lang door totdat Jeugdzorg zei wat de plannen waren: Rochelle zou straks meteen worden weggehaald en naar een pleeggezin gaan. ,,Ze vonden dat Huisman zijn dochter niet genoeg afschermde van de pers en dat ze een hechtingsstoornis had. Ze zeiden dat ze zomaar naast wildvreemde mannen ging staan.'' Onzin, vond Prinsen. Door zijn eigen kleinzoon weet hij dat kinderen van Rochelles leeftijd (bijna vier jaar) vaak `allemansvriendjes' zijn. ,,Het is puur etatisme van Jeugdzorg. Ze denken dat een kind van hén is. Ze hebben Rochelle twee keer tien minuten gezien.'' Na de zitting zag hij zelf dat Rochelle zich `normaal' gedroeg. Hij reed met Huisman mee naar zijn moeder, daar was Rochelle zolang. Hij vond het er ,,warm, knus, gezellig''.

Martin Huisman en Rochelle gingen samen met Legêne mee naar Amsterdam. Ze werden ondergebracht bij vrienden met een klein hotel. Ze gingen naar Artis, naar de kinderboerderij. Rochelle speelde met het dochtertje van Legêne, uit zijn tweede huwelijk. Huisman kwam niet naar de afspraak met Jeugdzorg op 7 januari, Prinsen ging alleen. Vader en dochter zijn ondergedoken, concludeerde Jeugdzorg. Onzin, vond Prinsen weer. Jeugdzorg had niet gevraagd waar Huisman was, dus had Prinsen niks gezegd. Huisman wilde de pers ontlopen, dáárom kwam hij niet.

Urenlang duurde het gesprek tussen Jeugdzorg en Prinsen. Jeugdzorg zei: laten we Rochelle voorlopig bij familie onderbrengen. Prinsen zei: volgens de wet moet u eerst aantonen waarom dat nodig is. Ze spraken af dat ze elkaar de woensdag daarna weer zouden zien. Maar die dag was Prinsen Huismans advocaat niet meer. Carlo Liefting kwam, de `huisadvocaat' van SOS Papa! Hij vond het een goed idee dat Rochelle naar het zusje van Martin Huisman ging. SOS Papa! bracht het nieuws dezelfde dag nog als een overwinning. De primeur ging naar de Telegraaf.

Een paar dagen later, in een café aan de Ceintuurbaan in Amsterdam, vertelt Legêne dat het een `echte polderoplossing' was. ,,Iedereen is tevreden. Martin heeft zijn dochter, want de facto is Rochelle natuurlijk bij haar vader. En Jeugdzorg heeft zijn pleeggezin.''

Er was tussen Prinsen en Huisman `onenigheid' ontstaan over de tekst van het voorstel aan Jeugdzorg, zegt Legêne. ,,Wij hadden een deskundige ingeschakeld om een rapport over Rochelle te maken. Maar Prinsen zei dat híj de advocaat was en dat híj het beleid bepaalde. Hij vindt dat wij tussen hem en Huisman zijn gaan zitten. Dat is niet zo. En als het wel zo is, dan was ik gerechtigd.'' Iedere vader die bij SOS Papa! om hulp komt, ondertekent een machtiging waarmee Legêne voor hem kan optreden.

Prinsen, in zijn Haagse kantoor, zegt dat hij de hele zaak `afgrijselijk' vindt. ,,Het is geen overwinning, het is een nederlaag. Het kind is nu officeel bij tante. Dat is voor de vader geen goed uitgangspunt om het gezag terug te krijgen.'' Legêne, zegt hij, had een cause célèbre nodig om aandacht te krijgen. ,,Hij maakt misbruik van Rochelle en haar vader.''

Afgelopen woensdag stuurde Jeugdzorg een brief aan Huisman. Rochelle mag twee middagen per week bij haar vader zijn. Jeugdzorg bepaalt welke middagen. Legêne is woedend. Hij vindt het `aanmatigend' dat Jeugdzorg zich bemoeit met de bezoekregeling. ,,Het is woordbreuk.''

José Vermeer van de directie Jeugdzorg in Rotterdam wil na lang aandringen wel wat over de zaak zeggen. Maar ze is voorzichtig. ,,We kunnen om privacyredenen niet al onze overwegingen geven waarom we het beter vinden dat Rochelle voorlopig bij haar tante blijft.'' Ze zegt dat ze zich afvraagt of Huisman wel de tijd heeft gehad om te bedenken wat hij zelf vindt en wil. ,,Hij staat steeds onder invloed van anderen. Eerst Tros Vermist, nu SOS Papa!.'' Dat heeft, zegt ze, meegespeeld bij het besluit om Rochelle nu niet bij haar vader te laten. Of Rochelle vooral bij haar tante is en niet bij haar vader kan José Vermeer niet `voor 100 procent garanderen'. ,,We hebben afspraken gemaakt. Maar we zijn er niet 24 uur per dag bij.'' Ze herinnert eraan dat de regeling tijdelijk is. De Raad voor de Kinderbescherming doet nu onderzoek, het rapport moet 6 maart klaar zijn. Dan beslist de rechter waar Rochelle naar toe gaat.

Klopt het dat Rochelles moeder vanuit het huis van bewaring in Spanje heeft laten weten dat ze niet wil dat Rochelle naar haar vader gaat? ,,Ja, dat klopt'', zegt José Vermeer. ,,En daar laten we ons zeker wat aan gelegen liggen. Wettelijk zijn we daartoe verplicht. De moeder heeft het gezag over Rochelle. Ze is niet veroordeeld. Ze is alleen verdachte.''