ABN'ers mogen geen billen wassen

Driekwart van het personeel van ABN Amro heeft deze maand besloten te hopen op betere tijden bij de bank of vrijwillig te vertrekken met een premie. Dat ging niet altijd van harte. ,,De top heeft geen idee wat er leeft.''

Ze is geen ,,commercieel monster'' dat klanten ,,dingen door de strot duwt'', zegt Esther Boonstra (41), die relatiebeheerders ondersteunt op een ABN Amrokantoor in Nijmegen. De klant moet koning zijn, vindt ze, net als vroeger, voordat de bank een commerciële koers inzette waarbij werknemers worden afgerekend op hun resultaten en een bonus kunnen behalen. Boonstra is meer sociaal dan commercieel, vindt ze. Daarom was ze niet verbaasd dat ze bij de reorganisatie, die bij de bank in volle gang is, een brief in de bus kreeg met de mededeling dat ze `misbaar' is. Van de 29.000 fulltime banen bij ABN Amro, moeten er 6.250 verdwijnen. Driekwart van de medewerkers kan met een financiële regeling vrijwillig vertrekken of nog vier jaar blijven en intussen solliciteren naar een nieuwe baan, binnen of buiten de bank. Voor 15 januari moest het personeel daarover beslissen.

Ondanks de cultuuromslag bij de bank besloot Boonstra, die al 23 jaar bij ABN Amro werkt, om te blijven. Als ervaren, loyale medewerker vindt ze wel een plek, denkt ze. Ze heeft wel gekeken naar andere banen, bijvoorbeeld in de zorgsector. Boonstra: ,,Maar ik heb daar geen opleiding voor en met alleen levenservaring mag je daar nog niet eens billen wassen.''

Monique van Diem (45) vertrekt, maar niet van harte. Haar naam is gefingeerd, om geen schade op te lopen bij sollicitaties. ,,Je hebt niet echt een keuze,'' zegt ze, ,,Toen ik vorige week het formulier had ingevuld, had ik een potje kunnen huilen.''

Van Diem ondersteunt verzekeringsadviseurs. Haar functie vervalt, voor een eventuele andere baan bij de bank zou ze vier uur moeten reizen. Bovendien wil ze niet dat ze met haar ,,gaan schuiven''. In de 26 jaar dat ze voor ABN Amro werkt, heeft ze al veel grote veranderingen meegemaakt. ,,Ik ben reorganisatiemoe'', zegt ze.

Het valt Van Diem niet mee om weer aan de slag te komen. Ze heeft de afgelopen maanden zes keer gesolliciteerd, en is niet één keer uitgenodigd voor een gesprek. Haar leeftijd werkt tegen, merkt ze. En de salarissen – Van Diem verdient 4.000 gulden bruto voor een baan van 30 uur – liggen overal lager dan bij ABN Amro, dat merken haar collega's ook. Daarbij kent de bank gunstige secundaire arbeidsvoorwaarden zoals een dertiende en een veertiende maand, een goedkope hypotheek en een voordelige kinderopvangregeling. De vertrekpremie van 182.000 gulden die Van Diem krijgt, weegt daar niet tegenop. Als het haar niet lukt om een nieuwe baan te vinden, moet ze met haar man van één inkomen leven: ,,Dat wordt heel krap.''

Voor Gijs Neentjes (58) is het geen probleem om financieel wat in te leveren. Hij werkt op het hoofdkantoor van ABN Amro, waar hij adviezen geeft aan beursgenoteerde ondernemingen. Veertig jaar geleden begon hij met Mulo en een praktijkdiploma boekhouden bij de bank voor een salaris van 130 gulden per maand plus 5 gulden koffiegeld. Nu verdient hij ,,zeker twee keer modaal''. Neentjes maakt gebruik van de ouderenvertrekregeling. Tot zijn pensioen krijgt hij 75 procent van zijn salaris uitbetaald. Zelf is hij niet bang om ,,in het zwarte gat te vallen'', maar kent wel collega's die ertegenop zagen om ,,hun eerste liefde, de bank, te moeten verlaten.'' Neentjes gaat zich wijden aan het wethouderschap in de Noordoostpolder, voor de Christenunie SGP, en aan ,,andere leuke dingen dan de bank''.

Willen de Feijter (32) mag blijven. Als relatiebeheerder `zaken' behoort hij tot de 25 procent onmisbare werknemers. Hij behaalde goede resultaten en maakte zich geen zorgen over zijn baan. ,,Het was me tegengevallen als ik bij de 75 procent had behoord'', zegt hij. De onderlinge competitie om nieuwe klanten te werven en targets te halen, ziet hij als een sport. En de reorganisatie maakt zijn werk alleen maar interessanter, doordat hij minder administratief werk zal doen en zich nóg meer op de verkoop kan storten. ABN Amro vindt De Feijter ,,een heerlijk bedrijf om voor te werken''. Hij wil er carrière maken – hoopt over tien jaar directeur te zijn van een advieskantoor. Zijn vriendin werkt op het hoofdkantoor van ABN Amro, en behoorde tot de `misbaren'. Maar ook zij heeft besloten haar carrière bij de bank voort te zetten.

De bank is een goede werkgever, vinden de werknemers. Maar, zegt, Esther Boonstra, ,,ze hadden de mensen niet zo lang in onzekerheid moeten laten. Dat hebben ze heel slecht gedaan.''

De onzekerheid, vertelt Monique Van Diem, beïnvloedt haar al sinds de directie van ABN Amro bijna een jaar geleden de reorganisatie aankondigde. Ze slaapt slecht, op haar werk wordt er voortdurend over gepraat, en haar man heeft ook last van de spanningen. ,,Wat me het meest stoort,'' zegt Van Diem, ,,is dat directielid Floris Deckers, die de reorganisatie heeft doorgevoerd, op tv zegt dat de emoties nu over zijn. De top heeft geen idee wat er leeft bij de mensen.''