Oranjeconformisten

Wat zou ik graag even verhuizen naar het individualistische en non-conformistische België. Zoveel eensgezindheid over het koninklijk huwelijk wordt me te veel. In Amerika, waar sommigen al boos worden als je op de vlag ademt, heb ik nog nooit zo'n patriottische stemming meegemaakt als hier. Iedereen valt voor Máxima. Eerst kwam de republikeinse Andrée van Es over de brug en nu ook Saskia Noorman-Den Uyl, monument van de gestaalde kaders in de PvdA-fractie. In Buitenhof was zij vorig jaar begonnen met een openlijk debat over vader Zorreguieta. Nu verricht ze koeriersdiensten voor Máxima, hoorde ik in Rondom Tien.

Gelukkig durft de schrijfster Mies Bouhuys nog als enige, overgebleven bekende Nederlander een afwijkende mening te hebben, ,,gezeur'' volgens Kamervoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven. Al die vrouwen. Bouhuys vertelde gisteren smakelijk hoe ze door een nerveuze Noorman-Den Uyl werd opgebeld over een verzoek voor een audiëntie bij Máxima met andere mensen erbij. Bouhuys uitte haar twijfels. ,,Maar ik moet de secretaris terugbellen en dan kan ik toch niet zeggen dat u meteen nee hebt gezegd?'' bracht Noorman-Den Uyl daar angstig tegenin. ,,Mensen die opeens met het koninklijk huis hebben te maken, worden allemaal zo zenuwachtig'', concludeerde Bouhuys. Ze vroeg zich af waarom het allemaal via Noorman-Den Uyl moest en waarom Máxima niet zelf eens kwam kijken bij haar stichting voor de dwaze moeders.

Noorman-Den Uyl lobbyde ook stevig bij andere leden van haar stichting ,,en het hield niet op met vier of vijf telefoontjes'', volgens Bouhuys. Een ander lid van het comité, ex-CDA-Kamerlid, werd stevig bewerkt. Deze man, secretaris van de stichting, wilde ze niet met name noemen. Misschien schaadt zijn weigering om bij Máxima op te draven wel zijn reputatie.

Rondom Tien ging over het smoren van kritiek. Een zielig demonstrantje vertelde hoe bij een bezoek van Máxima zijn spandoekje meteen werd opgeruimd. De RVD maakt zich zorgen over eventuele spandoeken van bewoners rond het korte parcours in Amsterdam dat de jonggehuwden zullen afleggen. Er waren ook felle Oranjeklanten uitgenodigd. Bouhuys werd van onfatsoen beschuldigd. Een man in donker pak die Bouhuys druk gesticulerend en met vermanende vinger aanviel, bleek de fractievoorzitter van de PvdA in de Amsterdamse gemeenteraad te zijn.

Op RTL4 werd het publiek lekker gemaakt met Royalty magazine Van Koninklijke Huize, Leve Oranje, over Nederlanders die het aanstaande koningspaar een warm hart toedragen en vanavond Maximaand, Nederlanders stellen zich voor aan Máxima. Pech voor RTL dat dat programma samenvalt met het interview met Máxima en Willem Alexander vanavond.

Aardig dat Fons de Poel net gisteravond voor zijn programma Het Gevoel van de Poel groepsdwang als thema had uitgekozen. Hij had zichzelf tot dan toe altijd als non-conformist beschouwd en was daarom verbaasd te horen van een Amerikaanse antropoloog dat zijn protestgeneratie conformistisch was. Was De Poel nou zo dom of speelde hij het?

Het Gevoel van de Poel heeft mij tot nu toe geen nieuwe inzichten gebracht, maar het is wel mooi gemaakt en geïllustreerd. De Poel is zelf de hoofdpersoon, een man in midlifecrisis die voor het eerst de tijd krijgt om over zichzelf na te denken en bij menswetenschappers te rade gaat. Hij was toch niet zo heldhaftig en individualistisch als hij dacht te zijn. Iedereen heeft andere mensen nodig, analyseerde antropoloog Lionel Tiger. Hij draaide de film af van het Milgram-experiment, waarbij mensen gehoorzamen aan de opdracht van een wetenschapper om steeds sterkere stroomstoten toe te dienen aan een kermende proefpersoon. De Poel was verbaasd dat juist de conformistisch uitgedoste man met zwart brilmontuur weigerde daaraan mee te doen. Degenen die meededen aan wat ze dachten dat een marteling was, keken ongelukkig. De man die weigerde, kreeg een triomfantelijke glimlach om de lippen, van persoonlijke vrijheid. Het is niet helemaal te vergelijken met de Máxima-situatie, maar toch meende ik zulke binnenpret eerder te ontwaren bij Mies Bouhuys.