Naïeve allemansvriend

Met grote ogen en goede bedoelingen loopt Louis Theroux door de reportages die hij sinds enkele jaren maakt voor de BBC. Hij wil met iedereen vriendjes worden – in de hoop dat die aanpak een beter beeld van het onderwerp in kwestie oplevert dan een reguliere journalistieke aanpak. Hij is niet de objectieve verslaggever, maar stelt opzettelijk naïeve vragen, gaat in discussie en zoekt naar inzichten waarover hij en de geïnterviewde(n) het eens kunnen zijn. Maar al die tijd is er natuurlijk wel een cameraploeg bij, en ik kan ook nooit de gedachte van me afzetten dat het productieteam wel volgens de gebruikelijke weg vooraf afspraken heeft gemaakt om te komen filmen.

Louis Theroux's Weird Weekends, vanavond te zien op Net 5, was de eerste serie die hij maakte. Zijn onderwerpen vond hij in Amerika, want daar is het nu eenmaal altijd makkelijker extreme subcultuurtjes te vinden waarop hij (en de kijker) zich de ogen kunnen uitkijken. Het is een bonte afwisseling van Amerikaans worstelen, de porno-industrie, born again Christians en ander strooigoed. Sindsdien heeft hij zijn werkgebied verlegd naar Engeland.

De eerste aflevering – gemaakt in 1999 in New York, waar de Twin Towers dus nog gewoon overeind staan – richt zich op de militante zwarte bewegingen in Harlem, die van harmonie met de vroegere blanke overheersers niets willen weten. Integratie is zelfverloochening, de zwarte moet de blanke bestrijden met dezelfde wapenen waarmee in het verleden zo veel bloedbaden werden aangericht. Van diplomatie willen de Nation of Islam, de Israelites en de andere Black Power-groeperingen niet horen.

Theroux hoort het allemaal aan en probeert te sussen – vergeefs natuurlijk, want zulke activisten laten zich niet door één blanke van de wijs brengen. Ook niet als deze blanke zenuwachtig in de lach schiet bij het zien van het historische `bewijs' dat Jezus, Beethoven, Mozart en Shakespeare zwart waren. En het probleem is verder dat hij ons geen enkel inzicht geeft in de status van dit soort bewegingen. De ene oogt als een sekte op een schamele etage, maar de andere weet bij een demonstratie in Wall Street heel wat medestanders op de been te krijgen. Hoe groot zijn ze, en hoe machtig? Theroux blijft het antwoord schuldig, het lijkt hem niet eens te interesseren. Als ze maar vriendjes met hem willen worden.

Louis Theroux's Weird Weekends, Net 5, 0.10-1.05u.