Creatief met JP Morgan

Waarom kruist JP Morgan Chase in een Amerikaanse rechtbank de degens met een groep verzekeraars? De bank heeft grote geldbedragen geleend aan Enron, waarbij hoogst ingewikkelde constructies werden gebruikt om de kredietrisico's van de bank te neutraliseren. Het probleem is dat een van die constructies niet heeft voldaan, waardoor het risico achteraf veel groter blijkt te zijn dan aanvankelijk werd aangenomen.

De transacties in kwestie waren termijncontracten voor de aankoop van olie en gas van Enron door een aan JP Morgan gerelateerd en door de bank gefinancierd bedrijf. Deze contracten werden gegarandeerd door kredietverzekeraars, waardoor het risico van JP Morgan in theorie geneutraliseerd werd. Maar om dit te bewerkstelligen kocht JP Morgan geen kredietderivaten – mechanismen die expliciet het niet-verzekerde risico van de ene partij op de andere overdragen – maar zekerheidsobligaties, die vaker worden gebruikt om de fysieke risico's van bepaalde contracten te verzekeren. In het geval van Enron konden die risico's betrekking hebben op pijplijnexplosies, gezonken tankers, enzovoorts.

De bank lijkt te geloven dat zulke contracten gebruikelijk waren bij transacties op energiegebied. De verzekeraars beweren dat het verkapte leningen waren en dat ze er niet mee ingestemd hebben de onverzekerde risico's van leningen aan Enron op zich te nemen. Enron zelf kon intussen de indruk wekken om, zonder meer leningen op zich te nemen, toch een hogere omzet te boeken.

Het is nu aan de rechter om een oordeel te vellen over wie er gelijk heeft. Wellicht moeten de verzekeraars alsnog over de brug komen. Maar JP Morgan lijkt zichzelf in te veel bochten gewrongen te hebben om zijn klant terwille te zijn. Deze bereidwilligheid heeft de reputatie van de bank op het gebied van het risicobeheer al aangetast, omdat zij gedwongen werd de schatting van het door haar gelopen risico met betrekking tot Enron van 1,7 miljard dollar naar 2,6 miljard dollar te verhogen. De creatieve boekhoudkunsten van JP Morgan kunnen zijn aandeelhouders duur komen te staan.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar:

zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld