Zorg over lot van gevangen strijders

De VN-Commissaris voor de Mensenrechten, Mary Robinson, heeft gisteren haar zorg geuit over berichten dat de Verenigde Staten gevangen Al-Qaeda- en Talibaan-strijders slecht behandelen.

Vanochtend is op de Amerikaanse marinebasis Guantánamo Bay op Cuba een derde groep dergelijke gevangenen aangekomen.

De gevangenen, die nog niet officieel in staat van beschuldiging zijn gesteld, worden tijdens de vlucht van Afghanistan naar Cuba aan elkaar geketend, geblinddoekt en mogelijk ook verdoofd. Op de marinebasis worden zij in de openlucht gevangen gezet in kooien.

Robinson wees de VS erop dat de gedetineerden volgens de in 1949 opgestelde conventies van Genève dienen te worden behandeld. ,,In een tijd als deze is het belangrijk dat mensenrechten en de internationale standaard worden gerespecteerd'', zei Robinson. Ze vindt dat een apart tribunaal moet uitmaken of de gevangenen nu formeel krijgsgevangenen zijn of andersoortige strijders.

De Amerikaanse minister van Defensie, Rumsfeld, zei eerder deze week dat de Al-Qaeda-strijders geen krijgsgevangenen zijn, maar gedetineerde ,,wetteloze strijders''. Gisteren wees de minister erop dat de gevangenen de ,,ergsten van de ergsten'' zijn en dat zij alleen tijdens het transport een zak over hun hoofd hadden gekregen. ,,Die zakken zijn niet permanent, anders dan de burqa's die in Afghanistan verplicht waren onder de Talibaan'', aldus Rumsfeld. ,,Ze worden aanmerkelijk beter behandeld dan zij anderen behandeld hebben.'' Hij vond de kritiek op de open-luchtcellen overdreven. ,,Ik kan u verzekeren dat zij in een omgeving zitten die heel wat comfortabeler is dan de omgeving waarin ze werden aangetroffen.''

Ook generaal Michael Lehnert, verantwoordelijk voor de gevangenis, weersprak dat de gevangenen slecht behandeld zouden worden. ,,Ze vullen hun dagen met bidden, mediteren en eten.'' Hij toonde journalisten voedselpakketten waarin onder meer rundvlees, bagels en mueslirepen zitten. Volgens Lehnert zijn de al aanwezige gedetineerden ,,geen aangename mensen''. ,,Enkele van hen hebben gedreigd voor ze Guantánamo Bay verlaten, Amerikanen te zullen vermoorden. We zullen hun dat genoegen niet gunnen.''

In Groot-Brittannië is onrust ontstaan over de zeker 20 Britse strijders in Amerikaanse hechtenis. De gevangenen kunnen onder Amerikaans recht de doodstraf krijgen. Premier Blair verdedigde het vastketenen en blinddoeken van de gevangenen, en zei dat de VS hem hadden verzekerd de gevangenen ,,humaan'' te behandelen. Labour-parlementariër Kevin McNamara waarschuwde Blair dat de coalitie tegen terrorisme het gevaar liep ,,haar moraliteit dreigt te verliezen''.

Australië vraagt de VS om opheldering over het lot van een 26-jarige Australische strijder, David Hicks, met bijnaam Indiana Jones. Onder de gevangenen bevinden zich tevens enkele Saoedische strijders. Het ministerie van Binnenlandse Zaken in Dubai zei gisteren ,,bezorgd te zijn over de Amerikaanse behandeling'' van de gevangenen. Vertegenwoordigers van het Internationale Rode Kruis zouden vandaag de gevangenen bezoeken.