Eerst maar een korte cursus `omgaan met Pim Fortuyn'

De screening moet nog beginnen, zegt partijvoorzitter Nagel, maar de 350 leden van Leefbaar Nederland die op een zetel in de Tweede Kamer hopen, zijn bekend. ,,Een beetje dun'', vindt lijsttrekker Pim Fortuyn.

Een landelijke dimensie geven aan de lokale partijen, dat is de toekomst van Leefbaar Nederland. Daarover zijn LN-voorzitter Jan Nagel en de 71-jarige ex-minister Tjerk Westerterp, de enige LN-kandidaat met rijke ervaring in de landelijke politiek, het roerend eens.

Dat er dus alleen tweede garnituur Bekende Nederlanders is gevonden om onder lijsttrekker Fortuyn de kieslijsten van Leefbaar Nederland voor de Kamerverkiezingen op 15 mei te bevolken, is dus geenszins een gegeven dat de zittende politieke partijen tot opluchting zou moeten strekken, menen zij.

,,In tientallen partijen leveren lokale partijen wethouders'', merkt Nagel op. ,,Nu kunnen lokale politici nooit verder doorstoten naar landelijk niveau, maar Leefbaar Nederland maakt dat straks mogelijk''. Als Leefbaar Nederland op die manier het verband met lokale partijen weet te leggen, zou de partij een zeer omvangrijke beweging kunnen worden, net zoals het CDA thans in de provincie eigenlijk Nederlands grootste partij is, denkt Nagel.

Een goed voorbeeld is volgens hem de Rijswijkse wethouder Dick Jense, wiens partij Onafhankelijk Rijswijk op zeker moment twaalf van de 27 raadszetels in bezit had. Door een foutje is gisteren overigens alleen Jense's zus Hetty op de lijst verschenen, maar dat zal nog worden rechtgezet.

In hoeverre de ruim 350 namen die zichzelf hebben aangemeld van wie velen dit weekeinde kort voor de sluiting van de inschrijving bruikbaar zijn in dit streven, is Nagel nog niet helemaal duidelijk. ,,De screening moet nog beginnen'', aldus de LN-voorzitter. ,,Als iemand namen vindt die in '14-'18 aan de verkeerde kant hebben gevochten, moeten ze dat laten weten''.

Westerterp ziet, als zich in de Kamer straks eenmaal een LN-fractie manifesteert, een mentor-rol weggelegd. Tenslotte is hij, behalve een staatssecretaris en minister voor de KVP (een van de grondleggerpartijen van het CDA) ook acht jaar Kamerlid geweest, zegt hij. ,,Het zou juist gevaarlijk zijn geweest, als de lijst alleen uit bekende Nederlanders had moeten bestaan'', meent Westerterp. ,,Ik ben over de toekomst op lange termijn voor Leefbaar Nederland niet pessimistisch, al zit er natuurlijk een zeker afbreukrisico in''. In een dergelijke omgeving ,,met vogels van verschillende pluimage'', zal het in ieder geval van belang zijn om conflicten en herrie te vermijden''. Ook daarin ziet Westerterp voor zichzelf een rol weggelegd.

Dat er geen eerste garnituur Bekende Nederlanders bereid gevonden zijn voor de Kamer was in ieder geval een onaangename verrasssing voor lijstrekker Pim Fortuyn, gaf deze gisteravond in televisie-interviews te kennen. ,,Een beetje dun'', sprak hij in het NOS-journaal en onthulde vergeefs de namen van internist en Telegraaf-columnist Bob Smalhout en de tv-presentatrice Catherine Keijl te hebben benaderd. Nagel had het, naar eigen zeggen, ook geprobeerd bij Corrie Brokken (grote prijs Eurovisie-songfestival 1957, later rechter) en ex-judoka Anton Geesink.

Met name blijkt Fortuyn het een tegenvaller te vinden, dat er niet een ondernemer van enige allure bereid is gevonden, terwijl hij voor hen nog wel regelmatig lezingen houdt en deze ook vleiend heeft toegesproken toen hij op het laatste LN-congres zijn ambt aanvaardde. Beter lijkt het zijn Fortuyn te vergaan met zijn peptalk aan de boeren bij dezelfde gelegenheid. Met Wien van den Brink beschikt Leefbaar Nederland immers een pregnante vertegenwoordiger in deze kringen. Een korte cursus `omgaan met Pim Fortuyn' behoort volgens Nagel in ieder geval tot de opleiding.

De mensen van de lokale partijen die de twee tot nu toe gehouden congressen van Leefbaar Nederland bevolkten zijn veelal blanke mannen van middelbare leeftijd. Zij waren tot nu toe alle plannen voor directe democratie ten spijt voornamelijk als instemmende claque gebruikt. Daarover bestond echter ontevredenheid: de angst voor een voortijdig einde van LN door provocaties en haarkloverijen van querulanten leek immers reëel.

Formeel komen zij nu aan de beurt bij de definitieve opstelling van de lijst, waarbij in elk der negentien landelijke kiesdistricten onder de naam Fortuyn 29 lokale kandidaten zouden moeten verschijnen. Ook deze kandidaatstelling vindt plaats onder grondig en herhaald overleg met Nagels landelijk bestuur.

Sommige kandidaten zullen trouwens toch in meerdere districten tegelijk moeten kandideren. Want voor negentien keer negen-en-twintig kandidaten is de lijst van ruim 350 bereidwilligen niet lang genoeg.