Taai en onafhankelijk

In Ierland is de 49-jarige Pat Cox een politicus zonder partij. Dat hij het in het Europees Parlement toch tot voorzitter heeft gebracht, heeft te maken met zijn bijzondere vasthoudendheid. Op het eerste gezicht valt dat niet op. De vader van zes kinderen is een en al glimlach, is diplomatiek en politiek uiterst behendig. Maar hij weigert zijn onafhankelijke oordeel ten behoeve van een politieke overeenkomst aan de kant te zetten.

Na een loopbaan als docent economie en tv-presentator ging Cox in 1985 in de Ierse politiek als secretaris-generaal van de Progressieve Democraten. In 1992 werd hij lid van het parlement in Dublin. Maar na een conflict met zijn partij besloot hij zich als onafhankelijk politicus kandidaat te stellen voor het Europees Parlement. Hij slaagde, werd dadelijk ondervoorzitter en in 1998 voorzitter van de liberale fractie. Daartoe behoren onder anderen de Nederlandse Europarlementariërs van de VVD en D66.

In het Europees Parlement, dat sinds het Verdrag van Amsterdam (1997) een zware stem heeft bij veel Europese wetgeving, wilde Cox de dominantie breken van de twee grootste fracties: de socialisten en de combinatie van christen-democraten en conservatieven. In 1999 sloot hij een akkoord: hij zou de christen-democratische kandidate voor de functie van parlementsvoorzitter steunen, op voorwaarde dat hij bij de volgende gelegenheid (gisteren) zou kunnen rekenen op hun steun.

Velen zeiden dat Cox zó aasde op het voorzitterschap, dat hij daardoor de gevangene van de christen-democraten was geworden. Maar zijn 625 collega's in het Europees Parlement hebben de afgelopen tweeënhalf jaar gemerkt dat dit niet waar was. Cox bleef onafhankelijk. Hij zag er geen bezwaar in om christen-democraten op de tenen te trappen als hij door samenwerking met de Groenen een doel kon bereiken. Vandaar ook dat het de afgelopen maanden onzeker werd of hij nog wel op voldoende steun in het Europees Parlement zou kunnen rekenen.

Britse conservatieven – die tot de christen-democratische fractie behoren – vonden hem te pro-Europees. Sommige Groenen vonden hem als liberaal te rechts. Maar Cox bleef glimlachend campagne voeren. En won. Zijn doorzettingsvermogen wil hij nu gebruiken voor hervorming van het Europees Parlement. Hij geeft zelf al toe dat hij zich daarbij ,,geen gemakkelijke'' doelen heeft gesteld, zoals een oplossing voor het al jaren slepende meningsverschil over de inkomens van Europarlementariërs. Ook wil hij het politieke debat terugbrengen in het parlement en wil hij de rol van het parlement als democratische tegenhanger van de niet-gekozen Europese Commissie opvijzelen.