Parlement EU kiest Pat Cox tot voorzitter

De Ierse liberaal Pat Cox is gisteren gekozen als voorzitter van het Europees Parlement. Daarmee is de gewoonte van sociaal- en christen-democraten om elkaar afwisselend deze post toe te spelen doorbroken.

De 49-jarige Cox werd pas in een derde stemronde gekozen met 298 stemmen. Zijn socialistische tegenstander, de Schot David Martin, kreeg 237 stemmen. De Deense `Eurosceptische' kandidaat Peter-Jens Bonde, die tot zijn tevredenheid kans zag de stemmingen de hele dag te laten voortslepen, kreeg uiteindelijk 33 stemmen.

Cox is de tweede liberale voorzitter van het Europees Parlement sinds dit vanaf 1979 direct wordt gekozen. De eerste was de Franse Simone Veil. De Britse conservatief Lord Henry Plumb is daarnaast de enige andere parlementsvoorzitter geweest die niet behoorde tot de twee grootste fracties van het Europees Parlement, de socialistische fractie en de gecombineerde fractie van christen-democraten en conservatieven. De liberalen zijn in het parlement in grootte de derde groepering.

De dominantie van het Europees Parlement door socialisten en christen-democraten is al aangetast bij de verkiezingen van 1999. Toen besloot de liberale fractie om de christen-democratische kandidate voor het parlementsvoorzitterschap, Nicole Fontaine, te steunen op voorwaarde dat Cox haar zou opvolgen. Maar de kandidatuur van de socialist Martin heeft de verkiezing van Cox tot het laatst onzeker gemaakt.

Tot die onzekerheid droeg ook bij dat in het Europees Parlement weinig fractiediscipline bestaat. Ook nemen Europarlementariërs dikwijls standpunten in die niets te maken hebben met nationale politiek. Zo stemden gisteren leden van de Italiaanse regeringspartij Forza Italia voor de liberaal Cox, hoewel de leider van de Italiaanse oppositie, Francesco Rutelli, in het Europees Parlement tot de liberale fractie behoort. Franse Groenen weigerden voor de socialist Martin te stemmen omdat zij volgens hun leider Daniel Cohn-Bendit door de socialisten niet als gelijken worden behandeld. Cohn-Bendit stemde voor Cox, sommige anderen onthielden zich. Weer andere Groene afgevaardigden stemden voor de Euroscepticus Bonde.

De Nederlandse Europarlementariër Michiel van Hulten (PvdA) verweet collega's van GroenLinks die voor Cox stemden dat zij rechts steunden. In het Europees Parlement spelen echter andere belangen dan op nationaal niveau. Zo zei de Groene Europarlementariër Cohn-Bendit dat hij Cox steunde omdat deze tot een kleine fractie behoort. Dit opent volgens hem de mogelijkheid dat het Europees Parlement ooit nog eens een Groene fractievoorzitter krijgt.

Cox zei gisteren dat hij als voorzitter wil trachten hervormingen in het Europees Parlement op gang te brengen. Zo hoopt hij de al jaren slepende kwestie van een financieel statuut voor de Europarlementariërs voor de Europese verkiezingen van 2004 tot een oplossing te brengen. Hij zei het parlement te beschouwen als tegenwicht tegen de Europese technocratie. ,,Wij zijn onmisbaar voor de verrijking van Europa's toekomst'', aldus Cox, die de succesvolle afronding van de onderhandelingen over de uitbreiding van de Europese Unie tot ,,overkoepelende politieke prioriteit'' bestempelde.