Minister Korthals risicofactor voor VVD

Vroeger dan verwacht blijkt minister Korthals (Justitie) een risicofactor in de verkiezingscampagne van zijn partij, de VVD.

Hoogst ongelukkig is men in de VVD, zo kort voor de verkiezingen, met de situatie rond VVD-minister Korthals (Justitie), nummer zes op de kandidatenlijst bij de Kamerverkiezingen.

Korthals zal op korte termijn verbeteringen moeten laten zien in zijn ,,ambitieniveau'', meent namens de fractie in de Tweede Kamer justitiewoordvoerder Niederer: niet langer, zoals Korthals nu doet, de mogelijkheid openhouden dat ook in de toekomst op Schiphol drugssmokkelaars worden heengezonden, omdat het aan cellen voor voorlopige hechtenis ontbreekt.

,,Niemand vrij, iedereen opsluiten'' is volgens Niederer de enig passende grondhouding voor de minister van een partij, die er – in de woorden van partijvoorzitter B.Eenhoorn – in de verkiezingsstrijd prat op wil gaan de ,,crimefighter-partij'' bij uitstek te zijn. Alles dient de minister uit de kast te halen. Als het met die cellenbouw op zeer korte termijn niet lukt, dan maar onconventionele middelen bedenken als deeltijddetentie, elektronische hechtenis of in de woonplaats driemaal daags melden bij de politie, zegt Niederer. ,,Scherpe maatregelen'', eist ook Eenhoorn.

Alles beter dan dat de VVD, terwijl de verkiezingsstrijd langzaam op toeren begint te komen, het imago verwerft van een partij die een beetje soft de criminaliteit tegemoet treedt. En daarbij, notabene, niet alleen rechts wordt ingehaald door de belhamels van Leefbaar Nederland, maar zelfs door de PvdA, wier premier Kok – een belangrijke PvdA-`lijstduwer' in de verkiezingsstrijd – de afgelopen dagen een heel wat krachtdadiger indruk maakte dan Korthals. `Benk' Korthals is in het verleden betrekkelijk ongevoelig gebleven voor aandrang uit zijn eigen partij om in zijn optreden meer law and order-accenten te leggen. Dat bleek bijvoorbeeld na 11 september, toen er ook in de VVD-achterban een stemming ontstond dat voortaan alles gecontroleerd, gearresteerd, gefouilleerd en verboden moest kunnen worden.

Wie op enigerlei wijze de afgelopen jaren in Nederland voorstelde er de knoet overheen te leggen, vond echter een minister van Justitie tegenover zich die, in de beste liberaal-democratische tradities, betoogde dat de rechtsstatelijke zorgvuldigheid altijd voorop moet staan. Het heeft geen zin om toe te geven aan een modieuze roep om meer represssie, betoogde Korthals binnenskamers. Over een paar jaar loopt iedereen dan weer te klagen over machtsmisbruik en een te harde hand.

Dat Korthals in verkiezingstijd een risicofactor zou zijn, had men zich aan de top van de VVD al eerder gerealiseerd. Justitie is een portefeuille met een hoog bananenschilgehalte. Voortdurend moest Korthals zich de afgelopen jaren in de Kamer verantwoorden over het ene schandaal na het andere. Om deze reden had de partijtop Korthals dan ook aanvankelijk buiten het dreamteam van vijf prominenten willen houden, die het beeld van de VVD in de verkiezingscampagne gaan bepalen.

Maar daarmee was Korthals niet akkoord gegaan, evenmin als andere VVD-bewindslieden. Uitsluiting uit het groepje beeldbepalers van de VVD zou, zo betoogde hij, kunnen worden uitgelegd als een gebrek aan waardering voor wat hij de afgelopen jaren heeft bewerkstelligd op het ministerie van Justitie, dat bij Korthals' aantreden in 1998 door D66-voorganger Sorgdrager in chaos was achtergelaten. En het zou natuurlijk ook remmend kunnen werken op Korthals' ambities, om in de toekomst in de VVD een belangrijke politieke rol te spelen. Als fractievoorzitter in de Tweede Kamer bijvoorbeeld, wanneer lijsttrekker Dijkstal na de verkiezingen tot het kabinet zou worden geroepen.

Van de partijtop, waar met fractieleider Dijkstal en voorzitter Eenhoorn geenszins de rechtervleugel van de VVD het voor het zeggen heeft, kreeg Korthals zijn zin: er komt geen beperkt dreamteam in de campagne, ook de andere VVD-coryfeeën mogen meedoen.

Helaas heeft de eerste campagneramp rond Korthals niet lang op zich laten wachten. Nu moet deze laten zien dat hij bereid is het ontstane beeld rond zijn persoon te corrigeren. ,,Korthals moet signalen laten zien'', zegt Eenhoorn, ,,en adequate maatregelen nemen''.