`Kankerbedrijve, gohfedomme'

Eigenlijk had de minister de directie van de NS al meteen na Koninginnedag moeten ontslaan. Omdat overvolle Amsterdamse stations toen zonder uitleg werden overgeslagen, trokken reizigers aan de noodrem om alsnog uit te stappen, hoorde ik in Het Andere Gezicht. Er zaten die middag 300 conducteurs en machinisten in een lokaal uren te wachten op nieuwe instructies die pas kwamen toen het te laat was. Geen treinen. Zware rellen voor het station.

Twee conducteurs en een machinist luchtten gisteravond het hart over hun werk. Omdat Het Andere Gezicht een portretterend programma is, deed de redactie geen navraag bij andere bronnen. We moesten het doen met de klagers en het smaakte naar meer. Een ex-hoofdconducteur, inmiddels barkeeper, vertelde dat hij bij elke vertraging naar zijn vrouw thuis belde die van Teletekst voorlas wat er aan de hand was. Hij kreeg niks te horen. Zijn ervaren chefs waren vervangen door mensen die van niets wisten. Eerst werd hij aangestuurd door een logopediste, later door een psychiatrisch verpleegkundige. ,,Die hadden ze beter naar het hoofdkwartier in Utrecht kunnen sturen, daar had ze meer werk gehad'', zei hij.

Wat met de NS gebeurt, bedreigt ook de overheid als Pim Fortuyn premier wordt. ,,We huren uitzendbureau Randstad in om de boel te begeleiden, niet die ambtenaren van Algemene Zaken'', zei hij tegen Ivo Niehe.

,,Kan dat zomaar?'', vroeg Niehe die even niets anders wist te vragen.

,,Tuhuurlijk kan dat'', zong professor Pim ironisch terug. ,,We moeten beslissen dat we worden geregeerd door de politiek en niet door de ambtenaren. Bij het begin van de formatie komt Randstad.''

Het gaat zo goed met Fortuyn dat hij geschikt is bevonden voor de TROS-kijkers. Ruim een half uur Niehe-portret met flatterende beelden, oude foto's en archiefopnames en luchtige persoonlijke anekdotes is een buitenkansje. In de TV-show heeft hij meer dan twee keer zoveel kijkers als Annemarie Jorritsma die bij Knevel op het belendende net zat. Niehe bezocht Fortuyns herenhuis, een statig fort met marmeren vloeren, waarvoor de vlag met het familiewapen wappert. Ik had meer willen zien van de armoedige Rotterdamse entourage waar hij prat op gaat. Fortuyn heeft de media voor het uitkiezen. Hij is nauwelijks zichtbaar met politieke standpunten, wordt genegeerd door zittende politici, maar wordt slapende rijk in de peilingen. Het lijkt wel of de kiezers steeds bozer worden. Allemaal de schuld van de bolletjesslikkers waar het ene Kamerlid na het andere zich voor de camera op uitleeft.

In tegenstelling tot Fortuyn moet de arme Paul Rosenmöller zwaar tegen de stroom oproeien. Maandag moest hij in B&W nogmaals de kwestie Singh Varma, interne conflicten met allochtone Haagse gemeenteraadsleden en zijn zigzagkoers in Afghanistan uitleggen. Zijn partij had de aanval op Afghanistan moeten steunen in plaats van alleen te verklaren zich niet te verzetten, gaf Rosenmöller toe. Ik miste een vraag van Inge Diepman over de latere opschorting van de GroenLinkse niet-verzetsverklaring, juist toen de Amerikanen de oorlog wonnen, en de humanitaire hulp aan Afghanistan kon beginnen. Maar door zich te excuseren voor de vage formulering van de steun was die blunder plotseling van tafel. Knappe verdwijntruc.

Later die avond werd Rosenmöller in Pakhuis de Jong geconfronteerd met archiefbeelden uit zijn tijd als havenstakingsleider in de jaren zeventig. Hij had een matjeskapsel met haar in de nek. In plat imitatie-Rotterdams sprak hij over de telegramme die hij had gestuurd naar de kankerbedrijve en daje op gegeve moment naar het actiecentrum moet gaan om te zegge ,,gohfedomme jonges, ik heb te weinig poen''. De Jong vroeg zich af wie de nu de échte Rosenmöller was: ,,Is de beste politicus van het land ook de beste kameleon?''

Rosenmöller nam de beschuldigingen met een professionele glimlach in ontvangst, oh wat grappig. Volgens de formule van het programma moest hij een antwoordbrief schrijven op een oude tikmachine. Ik zag hem er zwaar op zweten, terwijl De Jong met andere gasten bezig was. Je moet er wat voor over hebben.