Docent

Over een ex-docent aan de Rijksuniversiteit Groningen doen een aantal interessante anekdotes de ronde. Ik doe een greep.

Tegen een studente zei hij tijdens een tentamen: ,,Bent u al verloofd? Wellicht is dat beter voor uw toekomst.''

Bij een andere student onderbrak hij het tentamen met de vraag: ,,Wat voor een cijfer dacht u dat ik u moet geven?'' ,,Meer dan een 6 zal het niet zijn'', antwoordde de student zachtjes. ,,Maar meneer Poeder!'' riep de docent uit, ,,dat is toch al prachtig!'' Hij gaf de student het tentamenbriefje met zijn handtekening, hielp hem in zijn regenjas en adviseerde bij de deur: ,,Gaat u maar de hele zaterdag en de hele zondag slapen.''

De docent nam de tentamens bij voorkeur thuis af, soms nadat zijn vrouw een kopje koffie had ingeschonken. Het gebeurde wel dat hij de student meteen na aankomst op de trap vragen begon te stellen. ,,Je bent geslaagd'', kon hij dan bovenaan de trap zeggen, ,,ga maar terug.''

Een student van hoge adel kwam eens zijn roes uitsnurken tijdens een college van deze docent. Na een minuut of vijf vroeg de docent aan een van de studentes: ,,Juffrouw, wilt u misschien die meneer daar achterin even wakker maken?'' Toen dat gebeurd was, vroeg de docent `in een volkomen neutrale intonatie' aan de student of hij zijn desinteresse op een wat minder hoorbare manier wilde tonen: ,,Ik zou u daarvoor echt erkentelijk zijn.''

Een student Nico Kuilman is zijn naam herinnert zich hoe hij zijn kandidaatsexamen moest afleggen. De bewuste docent was ook aanwezig, hij moest een hoogleraar vervangen. Kuilman was één bepaalde term ontschoten. De docent schoot hem te hulp. Hij stelde hem `zeer expliciet een extra-vraag in die richting': ,,Hoe heet dat verschijnsel?''

Vervolgens fluisterde hij hem het juiste antwoord toe, iets wat de drie andere examinatoren, die met elkaar converseerden, niet merkten. Kuilman herhaalde het gesouffleerde antwoord in `een quasi-nadenkende pose', waarna de docent luid en doodernstig vaststelde: ,,Dit antwoord van u getuigt van een behoorlijk inzicht in de gevraagde stof. Ik ben in ieder geval zeer voldaan!''

Wie was de docent die zo nonconformistisch zeker gelet op de periode, de jaren vijftig, waarin deze gebeurtenissen zich afspeelden met zijn studenten omging? Het was de schrijver Willem Frederik Hermans die als docent fysische geografie van 1952 tot 1973 aan de Rijksuniversiteit Groningen verbonden was. De treffende anekdotes danken we aan het onvolprezen Hermans-magazine, dat begonnen is met een serie waarin studenten herinneringen ophalen aan Hermans. Een gouden idee, omdat over de docent Hermans nog maar weinig bekend was. Hij kreeg op den duur grote ruzies op de universiteit zowel met de studenten als met de leiding en hij is er ten slotte diep verongelijkt vertrokken. Maar de serie herinneringen in het Hermans-magazine begint in de jaren vijftig, toen Hermans op veel studenten nog een vriendelijke (`zij het niet amicale') indruk maakte. Wat mij bij deze eerste indrukken verder al wel opvalt, is dat de studenten Hermans' colleges nogal saai en schools vonden. Dat verbaast me van een schrijver die zo zelden saai en schools schreef.