Chailly vertrekt in 2004 naar Leipzig

Riccardo Chailly vertrekt na zestien jaar in juni 2004 als chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest. In 2005 wordt Chailly Gewandhauskapellmeister en Generalmusikdirektor in Leipzig. Als opvolger van de Zweed Herbert Blomstedt krijgt hij de leiding over de symfonische concerten en de operavoorstellingen.

Zijn vertrek wordt door het orkest ,,ten zeerste betreurd, temeer daar de samenwerking uitermate succesvol verloopt. Zowel nationaal als internationaal oogst Chailly bij het publiek en de pers veel waardering'', aldus orkestdirecteur J.W. Loot. In december werd bekend dat Chailly (48) onderhandelde met Leipzig, waar hij als gastdirigent net een succesvol concert had geleid. Zowel leiding als musici van het Concertgebouworkest gingen er toen vanuit dat het contract van Chailly zou worden verlengd voor de periode 2004-2008. ,,Er is geen enkel probleem tussen orkest en dirigent'', zei Jan Kouwenhoven, voorzitter van de vereniging van orkestleden. Gedacht werd dat Chailly een eventuele verbintenis met Leipzig zou combineren met zijn Amsterdamse werk, maar Chailly wil zijn volledige energie aan Leipzig geven. De uitvoering van Verdi's Don Carlo met het Concertgebouworkest bij de Nederlandse Opera in het Muziektheater in 2004 zal Chailly's laatste activiteit in Amsterdam zijn.

Het vertrek van Chailly, die zaterdag orkestdirecteur J.W. Loot inlichtte, komt voor het Concertgebouworkest als een schok. ,,De orkestleden zijn verrast en niet blij verrast, maar geschrokken'', zei Loot gisteren.

Het orkest moet nu op zoek naar een opvolger, maar die hoeft niet per se in september 2004 aan te treden. ,,We willen een dirigent die bij ons past, een dirigent van internationale reputatie, met wie we verder kunnen groeien.'' De overstap naar Leipzig is verrassend, omdat sinds het overlijden van Giuseppe Sinopoli in april vorig jaar ook een dergelijke post in het internationaal prestigieuzere Dresden open is. [Vervolg CHAILLY: pagina 9]

CHAILLY

Chailly ongelukkig met conflicten binnen orkest

[Vervolg van pagina 1] In Dresden is Bernard Haitink enige tijd geleden aangesteld als interimdirigent van de 1548 opgerichte Staatskapelle, het oudste orkest ter wereld. Dresden heeft de fraai gerestaureerde historische Semperoper, waar opera's van Wagner en Strauss hun wereldpremière beleefden. De historie van het Gewandhausorchester in Leipzig gaat terug tot 1702, toen het als Collegium Musicum werd opgericht door Telemann. Het orkest, van 1970 tot 1996 geleid door Kurt Masur, heeft faam, maar bezit in de internationale muziekwereld geen sterrenstatus. Leipzig is echter de stad van Bach, die er in de Thomaskirche werkte, en van Mendelssohn, die beiden voor het orkest stonden. Mendelssohn was in 1829 ook de herontdekker van Bachs Matthäus Passion, waarvoor Chailly een bijzondere liefde heeft. Riccardo Chailly, die in Amsterdam in 1999 één keer de Matthäus Passion dirigeerde, zegde enkele maanden geleden de traditionele Amsterdamse uitvoering op Palmzondag af. Hij zou door negatieve reacties van een aantal orkestleden op zijn eerste uitvoering zeer diep zijn geraakt.

Ook was Chailly ongelukkig met de telkens weer opduikende problemen bij de artistieke leiding van het orkest. Artistiek directeur Hein van Royen, die Chailly naar Amsterdam had gehaald, overleed in 1991. Met diens in 1993 aangestelde opvolger Jan Zekveld kwam het na twee jaar tot een conflict, waarna Zekveld vertrok. Truus de Leur nam hem enige tijd waar, vervolgens was de Duitse componist Peter Ruzicka artistiek adviseur. In 1999 werd de Amerikaan Joel Fried aangesteld voor de ontwikkeling van het artistieke beleid.

hoofdartikel: pagina 7

portret: pagina 9